Tây Ninh: Hơn 11,2 tỷ đồng chưa được kê khai, thu nộp đầy đủ trong hoạt động khoáng sản

MTXD - Thanh tra tỉnh Tây Ninh vừa công bố kết luận thanh tra về công tác quản lý, cấp phép và khai thác khoáng sản giai đoạn 2020-2025, qua đó phát hiện nhiều tồn tại, sai phạm liên quan đến sản lượng khai thác, nghĩa vụ tài chính và thủ tục đất đai. Tổng số tiền chưa được kê khai, thu nộp đầy đủ được xác định hơn 11,2 tỷ đồng.

Ngày 22/5/2026, Thanh tra tỉnh Tây Ninh ban hành kết luận thanh tra theo Quyết định số 25/QĐ-TTr ngày 3/2/2026. Đoàn thanh tra đã làm việc với Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan thuế cùng các đơn vị liên quan, đồng thời kiểm tra thực tế tại một số mỏ khai thác.

Trong giai đoạn 2020-2025, toàn tỉnh có 56 dự án với 58 giấy phép khai thác khoáng sản được cấp. Thanh tra tiến hành kiểm tra 40 dự án và ban hành kết luận đối với 39 dự án do UBND tỉnh cấp phép.

Kết quả cho thấy công tác quản lý nhà nước về khoáng sản đã được triển khai nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Một số văn bản hướng dẫn, quy chế phối hợp chưa được ban hành kịp thời, đặc biệt sau khi sáp nhập đơn vị hành chính từ ngày 1/7/2025, dẫn đến việc phối hợp giữa các cơ quan chưa đồng bộ.

Qua kiểm tra, Thanh tra tỉnh ghi nhận toàn bộ 58 giấy phép khai thác đều thuộc khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Trong thời kỳ thanh tra, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu cấp nhiều giấy phép thăm dò, khai thác, gia hạn và chuyển nhượng, đồng thời thu hồi một số giấy phép vi phạm.

Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại đáng chú ý như 5 giấy phép đã hết hạn trên 6 tháng nhưng chưa thực hiện thủ tục đóng cửa mỏ. Một số doanh nghiệp chưa tuân thủ đầy đủ quy định về khai thác, trong đó có trường hợp không đảm bảo thiết kế kỹ thuật.

Thanh tra cũng phát hiện nhiều sai lệch trong báo cáo sản lượng khai thác. Có 11 giấy phép phát sinh chênh lệch tổng cộng hơn 519.000 m³ giữa số liệu báo cáo và thực tế hoặc số liệu kê khai thuế. Một số doanh nghiệp khai thác vượt công suất cho phép nhưng chưa được phát hiện, xử lý kịp thời.

Đáng chú ý, có 6 chủ đầu tư khai thác vượt công suất trong các năm 2024 và 2025. Ngoài ra, việc phối hợp giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường và cơ quan thuế trong xác định sản lượng tính thuế chưa thống nhất, dẫn đến việc kê khai và nộp thuế chưa đầy đủ.

Qua thanh tra 37 giấy phép, có 16 trường hợp chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính. Tổng số tiền chưa kê khai, nộp đủ được xác định hơn 11,216 tỷ đồng, bao gồm thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường, tiền cấp quyền khai thác và tiền ký quỹ phục hồi môi trường.

Một số doanh nghiệp có sai phạm cụ thể. Công ty TNHH Gạch tuynel Liên hiệp Đồng Nai khai bổ sung thuế sau khi có quyết định thanh tra, làm tăng số tiền phải nộp hơn 1,57 tỷ đồng, được xác định là chưa đúng quy định. Công ty TNHH MTV Đặng Phú Lộc chậm kê khai và nộp thuế, chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Trong lĩnh vực đất đai, có 8 dự án với tổng diện tích hơn 1,88 triệu m² còn thiếu thủ tục như chưa gia hạn đất, chưa đăng ký biến động hoặc chưa ký hợp đồng thuê đất. Một số dự án khai thác cát chưa hoàn tất thủ tục thuê mặt nước.

Thanh tra cũng chỉ ra việc thực hiện các kết luận thanh tra trước đây chưa triệt để. Một số doanh nghiệp vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo kiến nghị trước đó, buộc cơ quan thuế phải áp dụng biện pháp cưỡng chế.

Tổng số tiền kiến nghị thu hồi nộp ngân sách là hơn 9,93 tỷ đồng. Trước khi ban hành kết luận, các doanh nghiệp đã nộp khắc phục hơn 2,28 tỷ đồng. Phần còn lại tiếp tục được xử lý theo quy định.

Thanh tra tỉnh xác định trách nhiệm thuộc về cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Một số cơ quan chưa kịp thời kiểm tra, xử lý vi phạm; trong khi nhiều doanh nghiệp chưa tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật về khoáng sản, đất đai và thuế.

Để khắc phục, Thanh tra tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường tăng cường kiểm tra, hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục, đặc biệt là đóng cửa mỏ và nghĩa vụ đất đai. Đồng thời, cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế để đối chiếu sản lượng khai thác và nghĩa vụ tài chính.

Cơ quan thuế được giao nhiệm vụ thu hồi đầy đủ số tiền còn thiếu, xử lý tiền chậm nộp và tăng cường quản lý thuế đối với hoạt động khai thác khoáng sản.

Các doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và tuân thủ quy định về khai thác, bảo vệ môi trường. Trường hợp không chấp hành sẽ bị xử lý và không được xem xét cấp phép mới.

Kết luận thanh tra nhấn mạnh yêu cầu tăng cường minh bạch, kiểm soát chặt sản lượng khai thác và nghĩa vụ tài chính nhằm hạn chế thất thu ngân sách, đồng thời đảm bảo việc khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường và sử dụng tài nguyên hiệu quả./.

Việt Hồng