Tây Ninh: Những tồn tại tại dự án khoáng sản Công ty Đặng Phú Lộc

MTXD - Kết luận thanh tra công tác quản lý, cấp phép và khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đã chỉ ra nhiều vấn đề liên quan đến dự án của Công ty TNHH MTV Đặng Phú Lộc, từ nội dung công suất ghi trong giấy phép, việc kê khai thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường đến khoản tiền cấp quyền khai thác khoáng sản chưa hoàn tất.

Ảnh minh họa

Ngày 22/5/2026, Thanh tra tỉnh Tây Ninh ban hành kết luận thanh tra về công tác quản lý, cấp phép và khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh. Cuộc thanh tra được tiến hành theo Quyết định số 25/QĐ-TTr ngày 3/2/2026 của Chánh Thanh tra tỉnh Tây Ninh.

Từ ngày 6/2 đến ngày 17/4/2026, Đoàn thanh tra làm việc trực tiếp tại Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thuế tỉnh Tây Ninh, các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan và kiểm tra thực tế tại một số khu vực khai thác khoáng sản. Trên cơ sở Báo cáo kết quả thanh tra số 04/BC-ĐTTr ngày 4/5/2026, Thanh tra tỉnh đã kết luận nhiều nội dung, trong đó Công ty TNHH MTV Đặng Phú Lộc được đề cập tại các vấn đề về cấp phép, công suất khai thác và thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Theo kết luận, Công ty TNHH MTV Đặng Phú Lộc được cấp Giấy phép khai thác khoáng sản số 258/GP-UBND ngày 23/11/2020. Dự án khai thác khoáng sản của doanh nghiệp được xác định tại xã Bình Hòa Bắc.

Điểm đáng chú ý đầu tiên liên quan đến nội dung công suất được ghi trong giấy phép. Thanh tra tỉnh xác định Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh cấp Giấy phép số 258/GP-UBND cho Công ty Đặng Phú Lộc, trong đó ghi công suất khai thác 60.000m³/năm, tính theo “nguyên khai”.

Tuy nhiên, kết luận thanh tra cho rằng nội dung này chưa phù hợp với Quyết định số 2008/QĐ-UBND ngày 7/6/2019 của UBND tỉnh về phê duyệt trữ lượng khoáng sản, Quyết định số 11832/QĐ-UBND về điều chỉnh tiền cấp quyền khai thác khoáng sản và báo cáo kinh tế - kỹ thuật của dự án.

Cụ thể, tại mục 4.2 của báo cáo kinh tế - kỹ thuật, công suất khai thác mỏ được thiết kế là 60.000m³/năm, nhưng được xác định theo “nguyên khối”. Như vậy, giữa giấy phép khai thác và hồ sơ kỹ thuật của dự án có sự khác nhau trong cách thể hiện công suất, một bên ghi “nguyên khai”, trong khi hồ sơ thiết kế ghi “nguyên khối”.

Đây là nội dung liên quan trực tiếp đến công tác tham mưu, thẩm định và cấp phép của cơ quan quản lý nhà nước. Kết luận thanh tra không xác định Công ty Đặng Phú Lộc thuộc nhóm ba doanh nghiệp khai thác vượt công suất trong năm 2024 chưa được phát hiện, xử lý kịp thời. Do đó, cần phân biệt vấn đề chưa thống nhất trong nội dung giấy phép với hành vi khai thác vượt công suất của doanh nghiệp.

Bên cạnh vấn đề cấp phép, kết luận thanh tra còn chỉ ra những tồn tại của Công ty Đặng Phú Lộc trong việc kê khai thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường.

Theo hồ sơ thanh tra, đối với kỳ tính thuế tháng 12/2023, đến ngày 26/3/2026, Công ty TNHH MTV Đặng Phú Lộc mới thực hiện kê khai lần đầu thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường. Doanh nghiệp sau đó nộp số tiền 322.701.900 đồng theo nội dung kê khai vào ngày 1/4/2026.

Tuy nhiên, tại thời điểm thanh tra, Công ty chưa nộp tờ khai quyết toán thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường năm 2023. Từ những dữ liệu trên, Thanh tra tỉnh xác định doanh nghiệp đã chậm nộp tờ khai, chậm thực hiện nghĩa vụ về thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường theo quy định.

Phần kết luận về các thiếu sót, vi phạm của chủ đầu tư tiếp tục xác định Công ty TNHH MTV Đặng Phú Lộc chậm nộp tờ khai và tiền thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường, chưa bảo đảm khoản 1 Điều 44 và khoản 1 Điều 55 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14.

Ngoài nghĩa vụ thuế, Công ty Đặng Phú Lộc còn được đề cập liên quan đến tiền cấp quyền khai thác khoáng sản của dự án tại xã Bình Hòa Bắc.

Theo phần chú thích của kết luận thanh tra, doanh nghiệp còn phải thực hiện nghĩa vụ tiền cấp quyền khai thác khoáng sản trong các năm 2023 và 2025 theo Quyết định số 11832/QĐ-UBND của UBND tỉnh Long An về điều chỉnh tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đối với dự án.

Tài liệu thể hiện tổng số tiền cấp quyền khai thác khoáng sản theo quyết định là 2.530.880.921 đồng, trong khi số tiền Công ty đã nộp là 1.324.720.272 đồng.

Tại phần đánh giá, xử lý nghĩa vụ tài chính, Thanh tra tỉnh xác định Công ty TNHH MTV Đặng Phú Lộc chưa nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản năm 2023 và năm 2025 với số tiền 946.353.751 đồng.

Tuy nhiên, kết luận cũng ghi nhận nguyên nhân doanh nghiệp chưa thực hiện khoản tiền này là do chưa nhận được thông báo nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Tại thời điểm ban hành kết luận, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang thẩm định quyết toán và thực hiện thủ tục phê duyệt lại tiền cấp quyền khai thác khoáng sản cho Công ty theo khoản 9 Điều 111 Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024.

Vì vậy, khoản 946.353.751 đồng được Thanh tra tỉnh xếp vào nhóm “xử lý khác”, không nằm trong số tiền kiến nghị cơ quan thuế thu hồi ngay tại thời điểm ban hành kết luận. Việc xác định chính thức số tiền doanh nghiệp phải nộp còn phụ thuộc vào kết quả thẩm định, quyết toán và quyết định phê duyệt lại của cơ quan có thẩm quyền.

Đáng chú ý, trong chính tài liệu thanh tra cũng có cách thể hiện chưa thống nhất về ngày ban hành Quyết định số 11832/QĐ-UBND. Phần nội dung chính ghi ngày 16/12/2022, trong khi phần chú thích ghi ngày 6/12/2022. Bên cạnh đó, số liệu tổng nghĩa vụ, số đã nộp được thể hiện ở phần chú thích cần tiếp tục được đối chiếu với khoản 946.353.751 đồng được xác định là chưa nộp tại phần kết luận.

Những khác biệt này đặt ra yêu cầu cơ quan chuyên môn phải công khai kết quả quyết toán, xác định rõ số tiền phải nộp theo từng năm, số doanh nghiệp đã thực hiện, số còn thiếu, thời điểm phát sinh nghĩa vụ và trách nhiệm ban hành thông báo nộp tiền.

Theo Thanh tra tỉnh, đối với hoạt động tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường trước đó đã ban hành Văn bản số 4977/SNNMT-TNNKS ngày 23/9/2025, hướng dẫn các đơn vị lập hồ sơ đề nghị quyết toán và phê duyệt lại tiền cấp quyền khai thác khoáng sản.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với Sở Tài chính và cơ quan thuế để thẩm định, thông báo quyết toán, trình UBND tỉnh phê duyệt lại tiền cấp quyền. Tuy nhiên, tại thời điểm thanh tra, mới có một doanh nghiệp hoàn thành quyết toán theo khoản 9 Điều 111 Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024.

Từ những nội dung được nêu trong kết luận thanh tra, các vấn đề liên quan đến Công ty Đặng Phú Lộc có hai nhóm trách nhiệm cần được làm rõ.

Nhóm thứ nhất thuộc trách nhiệm của cơ quan tham mưu, thẩm định và cấp phép, thể hiện qua việc công suất 60.000m³/năm trong Giấy phép số 258/GP-UBND được ghi theo “nguyên khai”, chưa phù hợp với quyết định phê duyệt trữ lượng, quyết định điều chỉnh tiền cấp quyền và báo cáo kinh tế - kỹ thuật ghi công suất theo “nguyên khối”.

Nhóm thứ hai thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc thực hiện kê khai thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường và chấp hành thời hạn nộp hồ sơ thuế. Việc đến tháng 3/2026 mới kê khai lần đầu nghĩa vụ của tháng 12/2023, chưa nộp tờ khai quyết toán năm 2023 đã được Thanh tra tỉnh xác định là chậm thực hiện theo Luật Quản lý thuế.

Đối với khoản tiền cấp quyền khai thác khoáng sản năm 2023 và năm 2025, trách nhiệm cần được xem xét đồng thời từ hai phía. Doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp tiền theo quyết định được phê duyệt, nhưng kết luận cũng xác nhận Công ty chưa nhận được thông báo nộp tiền và Sở Nông nghiệp và Môi trường vẫn đang thẩm định, phê duyệt lại số tiền phải nộp.

Thanh tra tỉnh kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương tham mưu UBND tỉnh thực hiện việc tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản theo khoản 9 Điều 111 Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024; đồng thời phối hợp với cơ quan thuế rà soát, đối chiếu đầy đủ nghĩa vụ tài chính của các dự án.

Đối với các chủ đầu tư được cấp phép, trong đó có Công ty Đặng Phú Lộc, kết luận yêu cầu phải khắc phục những tồn tại, thực hiện đầy đủ việc kê khai, nộp thuế, phí và các khoản nghĩa vụ tài chính theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Những vấn đề được phát hiện tại dự án của Công ty TNHH MTV Đặng Phú Lộc cho thấy việc quản lý hoạt động khoáng sản không chỉ dừng ở kiểm soát hiện trường khai thác, mà còn phải bảo đảm sự thống nhất giữa giấy phép, hồ sơ thiết kế, trữ lượng được phê duyệt, sản lượng kê khai và nghĩa vụ tài chính.

Việc sớm làm rõ công suất được cấp phép, hoàn thành quyết toán tiền cấp quyền khai thác khoáng sản và xử lý dứt điểm nghĩa vụ thuế là cần thiết để bảo đảm quyền lợi của Nhà nước, trách nhiệm của doanh nghiệp và tính minh bạch trong quản lý tài nguyên khoáng sản./.

Việt Hồng