Tây Ninh tìm hướng ứng dụng công nghệ xử lý lục bình phục vụ nông nghiệp xanh

MTXD - Thay vì chỉ tập trung thu gom, xử lý lục bình như một loại sinh vật gây cản trở dòng chảy, tỉnh Tây Ninh đang tìm hướng tận dụng nguồn sinh khối này để sản xuất phân bón, giá thể hữu cơ, qua đó gắn xử lý môi trường với phát triển nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn.

Tây Ninh tìm giải pháp công nghệ thu gom, xử lý lục bình, hướng đến tận dụng nguồn sinh khối phục vụ nông nghiệp xanh. Ảnh: Trung tâm Kỹ thuật Tài nguyên và Môi trường tỉnh Tây Ninh.

Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Tây Ninh, ngày 11/8, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh tổ chức Hội thảo khoa học trình diễn kết nối cung - cầu công nghệ lần thứ 2 năm 2026, tập trung giới thiệu các công nghệ, thiết bị trục vớt, xử lý lục bình và khả năng tận dụng nguồn sinh khối này phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh, sau khi Tây Ninh và Long An hợp nhất, địa phương có hệ thống sông, kênh, rạch lớn, trong đó sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây cùng hàng nghìn ki-lô-mét kênh thủy lợi có vai trò quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp, giao thông thủy và bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, hệ thống thủy văn rộng cũng kéo theo yêu cầu lớn trong quản lý, duy tu và bảo đảm khả năng lưu thông dòng chảy. Trong đó, tình trạng lục bình phát triển mạnh trên các tuyến sông, kênh, rạch đang trở thành vấn đề cần được quan tâm.

Lục bình sinh trưởng dày có thể cản trở dòng chảy, ảnh hưởng đến tiêu thoát nước và giao thông thủy, đồng thời tác động đến hoạt động sản xuất nông nghiệp. Việc thu gom, xử lý cũng phát sinh chi phí và đặt ra yêu cầu về phương án xử lý phù hợp nhằm hạn chế những tác động đến môi trường.

Từ thực tế này, bài toán được đặt ra không chỉ là “dọn” lục bình khỏi các tuyến thủy mà còn phải tìm được phương án xử lý sau thu gom. Một trong những hướng được quan tâm là xem lục bình như nguồn sinh khối có thể tái sử dụng. Sau khi được thu gom và xử lý bằng công nghệ phù hợp, nguồn nguyên liệu này có thể được chế biến thành phân bón hữu cơ, giá thể trồng cây hoặc phục vụ một số nhu cầu trong sản xuất nông nghiệp.

Tại hội thảo, đại diện Chi cục Môi trường và Biến đổi khí hậu tỉnh Tây Ninh trình bày tham luận về thực trạng lục bình và định hướng của ngành Nông nghiệp trong công tác xử lý, kiểm soát. Những thông tin từ thực tiễn quản lý cho thấy nhu cầu về các giải pháp thu gom, xử lý hiệu quả là tương đối rõ nét, nhất là tại những khu vực có hệ thống sông, kênh, rạch rộng.

Ở góc độ công nghệ, Công ty TNHH MTV Đóng xà lan Nguyễn Hồng giới thiệu máy trục vớt, cuốn lục bình và trình chiếu video minh họa quá trình vận hành. Công nghệ này được đưa ra để các đại biểu có thêm cơ sở đánh giá khả năng ứng dụng trong điều kiện thực tế của địa phương. Trong khi đó, Công ty TNHH Sản xuất giá thể Lục bình Nguyễn Văn Đạn giới thiệu công nghệ cuốn, ép và xử lý lục bình thành giá thể hữu cơ, đồng thời chia sẻ hiệu quả từ mô hình ứng dụng.

Các giải pháp được giới thiệu tại hội thảo cho thấy hướng xử lý lục bình đang được đặt trong chuỗi khép kín hơn, từ thu gom - xử lý - tái sử dụng - tạo sản phẩm, thay vì dừng lại ở khâu thu gom và loại bỏ. Nếu được tổ chức phù hợp, cách tiếp cận này có thể giúp giảm áp lực xử lý chất thải phát sinh từ quá trình vớt lục bình, đồng thời tạo thêm nguồn nguyên liệu tại chỗ cho sản xuất nông nghiệp. Không chỉ giới thiệu thiết bị, công nghệ, hội thảo còn tạo diễn đàn để cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà khoa học và các địa phương trao đổi về khả năng ứng dụng và chuyển giao công nghệ.

Các chuyên gia, giảng viên đến từ Trường Đại học Bách khoa TP.HCM và Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM tham gia nhận xét, góp ý đối với các công nghệ trục vớt, xử lý lục bình được giới thiệu tại chương trình.  Đây là khâu có ý nghĩa quan trọng bởi hiệu quả của một giải pháp không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn phải phù hợp với đặc điểm địa hình, hệ thống thủy văn, quy mô lục bình phát sinh và nhu cầu xử lý của từng khu vực.

Thông qua hoạt động kết nối cung - cầu công nghệ, Tây Ninh hướng tới tìm kiếm những giải pháp có khả năng áp dụng thực tế, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp và đơn vị nghiên cứu tiếp cận nhu cầu từ địa phương. Về lâu dài, việc tận dụng lục bình làm nguyên liệu sản xuất phân bón, giá thể hữu cơ có thể mở thêm hướng xử lý gắn với kinh tế tuần hoàn. Nguồn sinh khối từng được xem chủ yếu là vấn đề môi trường có thể được đưa trở lại chu trình sản xuất, tạo ra sản phẩm phục vụ nông nghiệp.

Đối với Tây Ninh, đây cũng là hướng ứng dụng khoa học, công nghệ vào giải quyết một vấn đề phát sinh trực tiếp từ hệ thống sông, kênh, rạch và hoạt động sản xuất. Việc lựa chọn được công nghệ phù hợp, tổ chức thu gom hiệu quả và xây dựng đầu ra ổn định cho sản phẩm sau xử lý sẽ là những yếu tố quyết định khả năng nhân rộng mô hình trong thời gian tới.

ANH HÀO