Thủ tướng yêu cầu siết quản lý đô thị sau sắp xếp đơn vị hành chính, ngăn phát triển tự phát

MTXD - Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Công văn số 835/TTg-CN ngày 22/7, yêu cầu các địa phương tăng cường công tác quản lý quy hoạch, phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật nhằm đáp ứng yêu cầu tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp.

Theo chỉ đạo, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều địa phương đã chủ động điều chỉnh quy hoạch, tái cơ cấu không gian phát triển và tăng cường liên kết giữa các khu vực. Việc hình thành những không gian phát triển mới với quy mô lớn hơn được kỳ vọng sẽ khai thác hiệu quả quỹ đất, hạ tầng và tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các địa phương tăng cường công tác quản lý quy hoạch, phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật nhằm đáp ứng yêu cầu tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ rõ nhiều tồn tại cần sớm khắc phục. Tại không ít địa phương, việc rà soát, điều chỉnh hoặc lập mới quy hoạch vẫn diễn ra chậm, chưa theo kịp yêu cầu phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính. Một số quy hoạch và chương trình phát triển đô thị chưa phù hợp với bối cảnh mới, trong khi công tác quản lý các đô thị chuyển tiếp, phát triển hạ tầng liên vùng và liên xã, phường còn gặp nhiều khó khăn.

Trước thực tế trên, yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương rà soát và hoàn thiện hệ thống quy hoạch đô thị, nông thôn theo hướng đồng bộ với quy hoạch hạ tầng và kế hoạch sử dụng đất. Các địa phương cần huy động nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch để phục vụ quản lý nhà nước, thu hút đầu tư và triển khai các dự án phát triển.

Một trong những yêu cầu trọng tâm là quản lý chặt chẽ các đô thị chuyển tiếp và khu vực phát triển mới sau sắp xếp đơn vị hành chính. Thủ tướng nhấn mạnh phải kiểm soát hiệu quả việc sử dụng đất, kiên quyết không để xảy ra tình trạng phát triển đô thị tự phát, phân tán, thiếu đồng bộ, gây quá tải hạ tầng hoặc ảnh hưởng đến môi trường, cảnh quan và chất lượng sống của người dân.

Bên cạnh đó, các địa phương được yêu cầu ưu tiên đầu tư hạ tầng xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và y tế, đồng thời tập trung phát triển hạ tầng kỹ thuật như giao thông, cấp thoát nước, xử lý nước thải, chiếu sáng đô thị, hạ tầng kỹ thuật dùng chung và hạ tầng số. Việc tăng cường kết nối hạ tầng giữa các vùng, các đô thị và các đơn vị hành chính cấp xã được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ công và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thủ tướng cũng yêu cầu các địa phương đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đô thị, xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu về quy hoạch, phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành. Song song với đó là tăng cường công khai thông tin quy hoạch trên môi trường số và triển khai chương trình nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác quy hoạch, quản lý hạ tầng kỹ thuật cấp cơ sở, hoàn thành trước tháng 10/2026.

Đối với các quy hoạch có phạm vi liên quan đến nhiều xã hoặc nhiều tỉnh, thành phố, việc phê duyệt phải được báo cáo cấp có thẩm quyền nhằm bảo đảm tính thống nhất và khả thi trong tổ chức thực hiện. Riêng Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh được giao khẩn trương lập quy hoạch hạ tầng không gian ngầm theo quy định, bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh và báo cáo Thủ tướng trước khi phê duyệt.

Đối với các địa phương định hướng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Thủ tướng yêu cầu chủ động hoàn thiện cơ sở pháp lý, đẩy nhanh việc lập quy hoạch, chương trình phát triển đô thị và đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để đáp ứng các tiêu chí theo quy định.

Công văn cũng giao Bộ Xây dựng chủ trì rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn, phát triển đô thị, kiến trúc và hạ tầng kỹ thuật; hướng dẫn các địa phương tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia và ứng dụng công nghệ số, GIS trong công tác quản lý. Đồng thời, Bộ Xây dựng có trách nhiệm tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ các cấp, đặc biệt là cấp xã, phường, hoàn thành trước tháng 10/2026.

Việt Dũng