TP.HCM đề xuất thêm Vành đai 4,5 và Vành đai 5, mở rộng kết nối liên vùng

MTXD - TP.HCM nghiên cứu bổ sung Vành đai 4,5 dài 192km và Vành đai 5 dài 440-487km, kết nối Đồng Nai, Tây Ninh, Lâm Đồng và các vùng lân cận. Thành phố cũng đề xuất kéo dài cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, nâng cấp quốc lộ 51C, mở rộng không gian phát triển liên vùng.

Sơ đồ minh họa hướng tuyến Vành đai 4.5 và Vành đai 5 (Ảnh minh họa bởi AI)

TP.HCM nghiên cứu bổ sung Vành đai 4,5 và Vành đai 5

Ngày 8/9, Sở Xây dựng TP.HCM có văn bản hỏa tốc gửi Sở Xây dựng Đồng Nai, Tây Ninh và Lâm Đồng, đề nghị phối hợp rà soát, góp ý phương án quy hoạch một số tuyến đường vành đai, cao tốc có tính chất liên vùng. Đây là nội dung trong quá trình lập Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm, nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông đối ngoại, tăng kết nối với Đông Nam Bộ và mở rộng liên kết đến duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên.

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, việc nghiên cứu các tuyến giao thông mới nhằm bảo đảm đồng bộ hạ tầng, đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ và logistics trong dài hạn. Các tuyến được đề xuất sẽ kết nối nhiều đầu mối giao thông quan trọng, góp phần phân bổ lại lưu lượng phương tiện, giảm áp lực cho các tuyến hiện hữu và mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội.

Đáng chú ý, TP.HCM nghiên cứu bổ sung Vành đai 4,5 và Vành đai 5, tạo thêm các lớp kết nối bên ngoài hệ thống vành đai hiện hữu. Tùy phương án hướng tuyến Vành đai 5, tổng chiều dài hai tuyến dự kiến khoảng 632 - 679km.

Theo phương án sơ bộ, Vành đai 4,5 dài khoảng 192km, đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Tuyến được nghiên cứu trên cơ sở nâng cấp, kết nối các trục giao thông hiện hữu, trong đó có quốc lộ 56 và quốc lộ 56B.

Điểm đầu dự kiến tại nút giao giữa Vành đai 5 và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu. Từ đây, tuyến đi theo quốc lộ 56, tiếp tục theo quốc lộ 56B và kết nối trở lại Vành đai 5 tại khu vực Gò Dầu, Tây Ninh.

Về quy mô, Vành đai 4,5 được định hướng là đường trục chính đô thị tốc độ cao, ít gián đoạn, tốc độ thiết kế 80 -100km/h, quy mô 8 làn xe, bề rộng khoảng 62 - 80m.

Nếu được hình thành, tuyến sẽ đóng vai trò kết nối trung gian giữa các tuyến vành đai, cao tốc với khu vực đô thị, sản xuất, công nghiệp và logistics. Việc bổ sung một tuyến vành đai ở vị trí này cũng tạo thêm hướng lưu thông, giúp phân tán phương tiện, hạn chế phụ thuộc vào một số trục giao thông chính.

Với phạm vi lớn hơn, Vành đai 5 được nghiên cứu nhằm tăng cường kết nối giữa các địa phương Đông Nam Bộ, đồng thời mở rộng hành lang giao thông về duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Tuyến dự kiến có quy mô đường cao tốc đô thị 6 - 8 làn xe, tốc độ thiết kế khoảng 100km/h, có thể kết hợp đường song hành tùy nhu cầu phát triển của từng địa phương. Bề rộng dự kiến tối thiểu khoảng 74,5m.

Hướng tuyến được nghiên cứu bắt đầu từ nút giao đường 992 với quốc lộ 51, đi dọc quốc lộ 55 đến khu vực La Gi, sau đó mở mới, cắt qua quốc lộ 1 và tiếp tục về phía Tây Bắc.

TP.HCM đưa ra hai phương án hướng tuyến để các địa phương nghiên cứu, góp ý.

Phương án 1 dài khoảng 487km, đi vòng phía Bắc Vườn quốc gia Cát Tiên, kết nối Đạ Tẻh, Đồng Xoài, Chơn Thành, Dầu Tiếng, Gò Dầu, Tân An và Cần Đước. Sau đó, tuyến tiếp tục theo trục ven biển phía Nam qua Cần Giờ, theo đường 992 và trở lại điểm đầu tại quốc lộ 51.

Phương án 2 dài khoảng 440km, có hướng tuyến tương tự nhưng đi qua khu vực Vườn quốc gia Cát Tiên để kết nối Đồng Xoài, sau đó qua Chơn Thành, Dầu Tiếng, Gò Dầu, Tân An, Cần Đước, tiếp tục theo trục ven biển phía Nam qua Cần Giờ và trở lại quốc lộ 51.

Việc đưa ra hai phương án cho thấy hướng tuyến Vành đai 5 vẫn đang trong quá trình nghiên cứu, cần tiếp tục đánh giá về khả năng kết nối, tính khả thi cũng như sự phù hợp với quy hoạch của các địa phương.

Bổ sung các tuyến cao tốc, mở rộng không gian phát triển liên vùng

Bên cạnh hai tuyến vành đai, TP.HCM đề xuất kéo dài cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (CT.28) về phía Bắc khoảng 30km để kết nối với Vành đai 4 và Vành đai 4,5.

Theo phương án nghiên cứu, tuyến xuất phát từ quốc lộ 1, đi theo hướng Bắc, vượt sông Đồng Nai đến khu vực Thường Tân, sau đó kết nối với các tuyến vành đai trên địa bàn Bình Dương trước đây.

Tuyến dự kiến có quy mô 6 làn xe cao tốc đô thị, kết hợp đường song hành tùy nhu cầu phát triển, bề rộng khoảng 64m.

Nếu được triển khai, tuyến kéo dài sẽ tăng khả năng liên thông giữa mạng lưới cao tốc và các tuyến vành đai, tạo thêm phương án phân bổ dòng phương tiện, đồng thời hỗ trợ kết nối khu vực phía Bắc, phía Đông TP.HCM với hệ thống giao thông liên vùng.

Một đề xuất khác là điều chỉnh quy hoạch quốc lộ 51C thành đường cao tốc đô thị quy mô 8 làn xe. Tuyến được định hướng trở thành trục giao thông tốc độ cao theo hướng Bắc - Nam, góp phần hạn chế phương tiện đi qua khu vực trung tâm.

Theo phương án, tuyến kết nối cao tốc Bến Lức - Long Thành tại cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, đi qua quốc lộ 1 và giao với cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết. Tổng chiều dài khoảng 70km, bề rộng nền dự kiến khoảng 74,5m.

Tuyến này được kỳ vọng hình thành thêm hành lang kết nối giữa các tuyến cao tốc, hỗ trợ phân bổ lưu lượng phương tiện và nâng cao năng lực khai thác mạng lưới giao thông hiện hữu.

Hiện TP.HCM có ba tuyến vành đai trong quy hoạch. Vành đai 2 dài khoảng 64km, nằm hoàn toàn trong địa giới thành phố và đang được triển khai các đoạn còn lại để khép kín. Vành đai 3 dài hơn 76km, đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh, đang được triển khai và dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Vành đai 4 dài khoảng 207km, kết nối TP.HCM với Đồng Nai và Tây Ninh, đã được chấp thuận đầu tư và một số dự án thành phần đang triển khai.

Trong bối cảnh đó, nghiên cứu Vành đai 4,5 và Vành đai 5 cho thấy định hướng mở rộng mạng lưới giao thông theo nhiều tầng, nhiều cấp độ kết nối. Các tuyến mới không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại mà còn hướng tới vận chuyển hàng hóa, phát triển công nghiệp, logistics và mở rộng không gian đô thị.

Khi được hoàn thiện và triển khai đồng bộ, hệ thống này có thể hình thành các hành lang giao thông mới, kết nối khu công nghiệp, cảng biển, cảng hàng không, trung tâm logistics và các đô thị. Việc tăng cường kết nối TP.HCM với Đồng Nai, Tây Ninh, Lâm Đồng và các khu vực lân cận cũng được kỳ vọng thúc đẩy lưu thông hàng hóa, hình thành các chuỗi liên kết kinh tế và tạo thêm các cực tăng trưởng mới.

Để bảo đảm tính đồng bộ, Sở Xây dựng TP.HCM đề nghị Đồng Nai, Tây Ninh và Lâm Đồng rà soát sự phù hợp của các phương án với quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch chuyên ngành cũng như định hướng phát triển hạ tầng giao thông.

Các địa phương được đề nghị đánh giá tính khả thi, khả năng kết nối giữa cao tốc, quốc lộ, đường vành đai, các trục giao thông chính và đầu mối vận tải; đồng thời xem xét khả năng đáp ứng nhu cầu vận tải và tổ chức, phân bổ lưu lượng giao thông trong tương lai.

Trường hợp hướng tuyến chưa phù hợp, các địa phương cần nêu rõ vị trí cần điều chỉnh, điểm đầu, điểm cuối, các nút kết nối và đề xuất phương án thay thế. Các ý kiến sẽ được TP.HCM tổng hợp để tiếp tục hoàn thiện phương án quy hoạch trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Nếu được thống nhất và triển khai theo lộ trình phù hợp, Vành đai 4,5, Vành đai 5 cùng các tuyến cao tốc bổ trợ sẽ tạo thêm dư địa phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ và logistics, đồng thời củng cố vai trò đầu mối giao thông của TP.HCM tại Đông Nam Bộ và tăng cường liên kết với Nam Trung Bộ, Tây Nguyên.

Phan Hải