TP.HCM đặt mục tiêu thu gom, xử lý 100% chất thải rắn sinh hoạt đến năm 2030

MTXD - TP.HCM dự kiến nâng mục tiêu thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt lên 100% đối với cả khu vực đô thị và nông thôn vào năm 2030, đồng thời khống chế tỷ lệ chôn lấp trực tiếp dưới 10%, cao hơn yêu cầu quốc gia. Đây là một trong 18 chỉ tiêu được dự thảo Chương trình hành động của Thành ủy TP.HCM cụ thể hóa từ Kết luận số 75-KL/TW về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.

TP.HCM đặt mục tiêu thu gom, xử lý 100% chất thải rắn sinh hoạt, giảm tỷ lệ chôn lấp trực tiếp xuống dưới 10% vào năm 2030. Ảnh: Anh Hào.

Nâng chuẩn xử lý chất thải rắn

Tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM ngày 13/8, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM vừa thông tin về công tác tham mưu xây dựng Chương trình hành động của Thành ủy thực hiện Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.

Theo dự thảo, TP.HCM sẽ cụ thể hóa 18 chỉ tiêu quốc gia tại Kết luận số 75-KL/TW thành 18 chỉ tiêu phù hợp với điều kiện thực tiễn của Thành phố, thuộc 6 nhóm lĩnh vực gồm: nguồn lực tài chính cho môi trường; kiểm soát ô nhiễm, cải thiện chất lượng môi trường; bảo tồn thiên nhiên, phòng chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính, tăng trưởng xanh.

Đáng chú ý, đối với lĩnh vực chất thải rắn sinh hoạt, TP.HCM đề xuất mục tiêu cao hơn chỉ tiêu quốc gia. Cụ thể, tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại cả khu vực đô thị và nông thôn được đề xuất đạt 100% vào năm 2030. Trong khi đó, chỉ tiêu quốc gia đặt ra mức tối thiểu 95% đối với đô thị và 85% đối với nông thôn.

Cùng với đó, tỷ lệ chôn lấp trực tiếp chất thải rắn được TP.HCM đề xuất khống chế dưới 10%, thấp hơn đáng kể so với mức trần dưới 30% theo chỉ tiêu quốc gia.

Các mục tiêu này cho thấy định hướng của Thành phố không chỉ dừng ở việc mở rộng phạm vi thu gom mà còn hướng đến thay đổi phương thức xử lý chất thải, giảm phụ thuộc vào chôn lấp trực tiếp và thúc đẩy các giải pháp phù hợp với kinh tế tuần hoàn, tăng trưởng xanh.

Bên cạnh lĩnh vực chất thải, một số chỉ tiêu trong dự thảo cũng được điều chỉnh theo đặc thù của một đô thị đặc biệt. Chẳng hạn, tỷ lệ che phủ rừng được đề xuất ở mức 11%, thay vì 42% theo chỉ tiêu quốc gia; số công trình xanh tối thiểu là 500 công trình, so với 1.200 công trình theo chỉ tiêu quốc gia.

TP.HCM định hướng mở rộng không gian xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. Ảnh: Anh Hào.

Hướng tới đô thị xanh, thích ứng biến đổi khí hậu

Dự thảo Chương trình hành động xác định mục tiêu đến năm 2030 là nâng cao năng lực quản trị môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai; kiểm soát chặt các nguồn thải lớn; tập trung xử lý các vấn đề môi trường bức xúc, các khu vực ô nhiễm nghiêm trọng và cải thiện chất lượng môi trường sống của người dân; thúc đẩy không gian xanh, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, các-bon thấp.

Tầm nhìn đến năm 2045, TP.HCM hướng tới xây dựng môi trường sống trong lành, hài hòa với thiên nhiên, hình thành hệ thống quản trị môi trường hiện đại và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2045, góp phần cùng cả nước thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Đồng thời là đô thị tiên phong về bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu trong khu vực.

Để thực hiện các mục tiêu trên, dự thảo đưa ra 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Thành phố sẽ tập trung giải quyết các vấn đề môi trường bức xúc, chủ động phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm, cải thiện chất lượng môi trường sống như ô nhiễm không khí đô thị, ô nhiễm nguồn nước tại các lưu vực sông, kênh, rạch nội thành; đẩy mạnh phân loại chất thải tại nguồn và giảm chôn lấp trực tiếp.

Cùng với đó là nhiệm vụ chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thiểu rủi ro thiên tai thông qua cập nhật kịch bản biến đổi khí hậu, hoàn thiện hệ thống đê bao, cống ngăn triều, hệ thống thoát nước và phát triển mạng lưới trạm khí tượng thủy văn chuyên dùng.

TP.HCM cũng định hướng đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế các-bon thấp và tăng cường quản lý phát thải khí nhà kính. Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực phục vụ bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu.

Đáng chú ý, phát triển không gian xanh, mảng xanh đô thị được xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên và lâu dài của cả hệ thống chính trị. Theo đó, việc phát triển mảng xanh không chỉ được nhìn nhận qua các chỉ tiêu về công trình xanh hay tỷ lệ che phủ rừng, mà còn hướng tới mở rộng diện tích công viên, cây xanh, bề mặt thấm nước đô thị và phục hồi mảng xanh gắn với các tuyến kênh, rạch, mặt nước đô thị.

Theo dự thảo, Chương trình hành động sẽ kèm theo danh mục 28 nhiệm vụ, chương trình, đề án, dự án cụ thể trong giai đoạn 2026 - 2030, với phân công rõ cơ quan chủ trì, phối hợp, thời hạn, sản phẩm và nguồn lực thực hiện.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao là cơ quan thường trực, đầu mối tham mưu, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, tổng hợp và báo cáo kết quả thực hiện trên toàn Thành phố. Sở đồng thời chủ trì các nhiệm vụ về kiểm soát ô nhiễm, quản lý chất lượng môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và giảm phát thải khí nhà kính.

Trong năm 2026, Thành phố dự kiến khẩn trương cụ thể hóa Kết luận số 75-KL/TW bằng các chương trình, đề án, cơ chế, chính sách và kế hoạch; đồng thời tập trung xử lý các điểm nóng, vấn đề môi trường bức xúc, tạo chuyển biến ngay trong năm đầu triển khai.

Giai đoạn 2027 - 2030 và những năm tiếp theo, các nhiệm vụ, giải pháp sẽ được triển khai đồng bộ, thường xuyên rà soát, đánh giá và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để phấn đấu hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đã đề ra.

ANH HÀO