TP.HCM được định hướng trở thành đô thị toàn cầu vào năm 2075

MTXD - Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới, định hướng Thành phố trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á, đồng thời mở đường cho hàng loạt cơ chế vượt trội về thể chế, hạ tầng và quản trị đô thị.

TP.HCM được định hướng phát triển thành đô thị toàn cầu, trung tâm kinh tế - tài chính - đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực theo Nghị quyết 09-NQ/TW. Ảnh: Anh Hào.

Theo Nghị quyết 09, sau hơn 50 năm xây dựng và phát triển kể từ ngày mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, đặc biệt qua hơn 3 năm thực hiện Nghị quyết 31-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XIII, TP.HCM tiếp tục giữ vai trò trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế; là đầu tàu tăng trưởng và cực phát triển quan trọng của cả nước.

Tuy nhiên, phát triển của Thành phố vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu đặt ra. Các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn lực và quản trị đô thị còn chậm được tháo gỡ; chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc tế còn hạn chế.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết 09 xác định TP.HCM cần phát huy vai trò đô thị đặc biệt; tiên phong mở đường về mô hình phát triển, thể chế và phương thức quản trị hiện đại; tạo sức lan tỏa mạnh mẽ và đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Mở đường cho thể chế vượt trội và mô hình quản trị mới

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của Nghị quyết 09 là chủ trương xây dựng và ban hành Luật Đô thị đặc biệt nhằm tạo thể chế vượt trội cho TP.HCM. Theo định hướng của Bộ Chính trị, đây sẽ là “đột phá của đột phá”, tạo khung pháp lý đồng bộ, ổn định dài hạn để Thành phố khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế và huy động mọi nguồn lực cho phát triển nhanh, bền vững.

Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu phân cấp, phân quyền triệt để cho TP.HCM trong hầu hết các lĩnh vực, ngoại trừ quốc phòng, an ninh, đối ngoại và tôn giáo. Thành phố sẽ được tăng thẩm quyền trong quản lý đầu tư, tài chính, ngân sách, quy hoạch và tổ chức bộ máy.

Đáng chú ý, TP.HCM còn được chủ động thí điểm các cơ chế, chính sách mới hoặc khác với quy định hiện hành thông qua mô hình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox); được ưu tiên lựa chọn áp dụng các quy định pháp luật thuận lợi hơn theo đặc thù địa phương.

Nghị quyết cũng cho phép Thành phố chủ động ban hành văn bản quy phạm pháp luật để xử lý các vấn đề phát sinh từ thực tiễn, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa có kiểm soát trong giải quyết thủ tục hành chính nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cho người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, TP.HCM được trao thêm dư địa về tài chính và nguồn lực khi được chủ động huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình, vay vốn trong nước và quốc tế để đầu tư các dự án trọng điểm.

Bộ Chính trị cũng yêu cầu xây dựng cơ chế khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, xử lý các dự án chậm triển khai, tận dụng quỹ nhà đất công và khơi thông các nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển.

Định hình TP.HCM thành trung tâm kinh tế và đô thị toàn cầu

Theo Nghị quyết 09, TP.HCM được định hướng trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á và châu Á, có năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Đến năm 2030, Thành phố là đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo, trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, logistics, hội nhập quốc tế, năng động, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, có vị trí nổi trội ở khu vực Đông Nam Á.

Đến năm 2045, Thành phố là đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo; trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của châu Á, là điểm đến hấp dẫn toàn cầu, văn hóa, xã hội phát triển đặc sắc, chất lượng cuộc sống cao, hội nhập quốc tế sâu rộng.

Hướng đến 100 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, năm 2075, Thành phố là đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, phát triển toàn diện, ngang tầm các đô thị phát triển trên thế giới, tăng trưởng xanh, bền vững, chất lượng cuộc sống cao, thích ứng tốt với biến đổi khí hậu.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Nghị quyết định hướng TP.HCM sẽ xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời đề ra loạt chỉ tiêu phát triển cụ thể theo từng giai đoạn đến năm 2075.

Cụ thể, giai đoạn 2026 - 2030, tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm. Đến năm 2030, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 14.000USD. Kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP. Hoàn thành khoảng 200km đường sắt đô thị. Chỉ số phát triển con người HDI đạt khoảng 0,9. Thành phố cơ bản giải quyết tình trạng úng ngập, ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông và không ma túy.

Giai đoạn 2031 - 2035, tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm. Đến năm 2035, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 25.000USD. Kinh tế số chiếm khoảng 60% GRDP. Tiếp tục duy trì chỉ số phát triển con người HDI tối thiểu đạt 0,9.

Giai đoạn 2036 - 2045, tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm. Đến năm 2045, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 75.000USD. Tiếp tục duy trì chỉ số phát triển con người HDI tối thiểu đạt 0,9. Hoàn thành kết nối hệ thống đường sắt đô thị. Đạt mức phát thải ròng bằng "0".

Giai đoạn 2046 - 2075, tăng trưởng GRDP tối thiểu 6%/năm. Đến năm 2075, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 100.000USD. Các chỉ số bảo đảm công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và chỉ số phát triển con người HDI đạt trên 0,9.

Cùng đó, Thành phố sẽ ưu tiên phát triển các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, công nghệ vật liệu mới và kinh tế dữ liệu; đồng thời hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo mang tầm quốc gia.

Bộ Chính trị cũng định hướng TP.HCM phát triển Trung tâm tài chính quốc tế theo hướng thế hệ mới, tăng cường kết nối sâu rộng với thị trường vốn quốc tế; hình thành khu thương mại tự do gắn với các trung tâm logistics, cảng biển và sân bay hàng hóa.

Trong lĩnh vực hạ tầng, TP.HCM được yêu cầu ưu tiên đầu tư mạng lưới metro, hạ tầng logistics, cảng biển, sân bay, chống ngập và các công trình kết nối liên vùng. Thành phố sẽ phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm gắn với mạng lưới giao thông công cộng và mô hình TOD nhằm mở rộng không gian đô thị trong dài hạn.

Với hàng loạt cơ chế vượt trội cùng định hướng phát triển dài hạn, Nghị quyết 09 được kỳ vọng sẽ mở ra giai đoạn phát triển mới cho TP.HCM, tiếp tục giữ vai trò đầu tàu tăng trưởng và cực phát triển chiến lược của cả nước.

ANH HÀO