Xác định dự án xanh, dự án tuần hoàn theo tiêu chí mới

MTXD - Quyết định số 46/2026/QĐ-TTg quy định cụ thể tiêu chí xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn; yêu cầu đối với tổ chức đánh giá độc lập và việc áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị.

Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 46/2026/QĐ-TTg ngày 17/9/2026 hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị. Quyết định có hiệu lực từ ngày 1/11/2026.

Quyết định áp dụng đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; tổ chức đánh giá độc lập xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện chính sách hỗ trợ lãi suất của Nhà nước đối với các dự án thuộc phạm vi quy định.

Các dự án xanh được xác định trên cơ sở những tiêu chí cụ thể về môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và năng lượng (Ảnh minh họa).

Theo quy định, dự án xanh phải thuộc loại hình dự án được quy định tại Phụ lục I và đồng thời đáp ứng mục tiêu, yêu cầu tương ứng. Các lĩnh vực được quy định gồm năng lượng, giao thông vận tải, xây dựng, tài nguyên nước, nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, bảo tồn đa dạng sinh học, công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ môi trường.

Trong lĩnh vực năng lượng, Phụ lục I quy định 10 loại hình dự án, trong đó có sản xuất điện mặt trời, điện gió, sản xuất điện từ các nguồn năng lượng bền vững khác, sản xuất nhiệt hoặc làm mát từ các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới; sản xuất khí đốt từ các nguồn sinh khối; sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững; xây dựng, lắp đặt công trình điện phục vụ phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, năng lượng bền vững; sản xuất pin và ắc quy công nghệ cao, thân thiện với môi trường; lắp đặt hệ thống lưu trữ điện từ năng lượng tái tạo và các loại hình khác theo quy định tại Phụ lục.

Đối với lĩnh vực xây dựng, các tiêu chí tập trung vào những dự án xây dựng mới, cải tạo nhà và công trình đáp ứng mục tiêu công trình xanh, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; xây dựng mới, cải tạo công trình công ích thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng. Các lĩnh vực khác cũng được quy định yêu cầu tương ứng nhằm bảo đảm mục tiêu về môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Bên cạnh dự án xanh, Quyết định số 46/2026/QĐ-TTg quy định các tiêu chí đối với dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn. Các dự án được phân thành 4 nhóm gồm thiết kế, sản xuất tuần hoàn; sử dụng tuần hoàn; phục hồi tài nguyên; cộng sinh công nghiệp, liên kết tuần hoàn.

Các dự án tuần hoàn hướng tới sử dụng hiệu quả nguyên liệu, vật liệu, năng lượng và tài nguyên, đồng thời giảm chất thải và tác động đến môi trường (Ảnh minh họa).

Theo đó, nhóm thiết kế, sản xuất tuần hoàn tập trung vào việc áp dụng các giải pháp trong thiết kế sản phẩm, quy trình sản xuất hoặc cung ứng dịch vụ nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên liệu, vật liệu và năng lượng, giảm khai thác, sử dụng tài nguyên không tái tạo và tăng cường sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường.

Nhóm sử dụng tuần hoàn bao gồm các giải pháp như tái sử dụng, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, tân trang, chuyển đổi công năng, tái sản xuất, cho thuê hoặc chia sẻ sản phẩm, thiết bị và công trình nhằm kéo dài vòng đời sử dụng của sản phẩm, vật liệu, linh kiện, thiết bị và hàng hóa.

Đối với phục hồi tài nguyên, dự án áp dụng các giải pháp thu gom, tái chế phụ phẩm, chất thải và các giải pháp phù hợp khác nhằm giảm lượng chất thải phát sinh, hạn chế tác động đến môi trường. Trong khi đó, nhóm cộng sinh công nghiệp, liên kết tuần hoàn hướng tới việc áp dụng các mô hình liên kết, tuần hoàn giữa các ngành, lĩnh vực, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu đô thị hoặc khu dân cư tập trung để sử dụng hiệu quả nguyên liệu, vật liệu, năng lượng và tài nguyên.

Việc xác định dự án xanh và dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn được thực hiện thông qua tổ chức đánh giá độc lập. Theo Quyết định, tổ chức đánh giá độc lập phải có tư cách pháp nhân, đăng ký kinh doanh tại Việt Nam hoặc được thành lập theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; đồng thời thuộc một trong các loại hình kinh doanh dịch vụ đánh giá sự phù hợp, có chức năng đánh giá sự phù hợp hoặc kinh doanh dịch vụ kiểm toán.

Tổ chức đánh giá độc lập phải có hệ thống quản lý và năng lực hoạt động đáp ứng TCVN ISO/IEC 17029:2020 hoặc ISO/IEC 17029:2019 về đánh giá sự phù hợp; hoặc đáp ứng Chuẩn mực Việt Nam về hợp đồng dịch vụ đảm bảo số 3000, Chuẩn mực Quốc tế về dịch vụ đảm bảo (ISAE 3000) và các tiêu chuẩn, chuẩn mực được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế theo quy định.

Cùng với việc xác định dự án xanh và dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn, Quyết định số 46/2026/QĐ-TTg quy định việc áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị; trách nhiệm của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện dự án và nhiệm vụ của các bộ, ngành, cơ quan liên quan trong tổ chức thực hiện.

Việc quy định cụ thể các loại hình, mục tiêu và yêu cầu đối với từng nhóm dự án tạo cơ sở để xác định thống nhất các dự án xanh và dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn. Cùng với yêu cầu đánh giá độc lập, quy định này hướng tới việc làm rõ căn cứ xác định dự án đáp ứng các tiêu chí về môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thực hiện các mô hình tuần hoàn. 

Trọng Vinh