Câu lạc bộ Báo chí và Truyền thông xanh đồng hành cùng doanh nghiệp tuyên truyền bảo vệ môi trường

MTXD - Ngày 10/11, Ban Chấp hành và các nhà báo, phóng viên, thành viên CLB Báo chí và Truyền thông Xanh HASEMI đã đến tham quan, tìm hiểu hoạt động tại Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước (VWS) . Chuyến tham quan tạo điều kiện để các nhà báo tiếp cận trực tiếp quy trình vận hành, tìm hiểu những công nghệ đang được doanh nghiệp ứng dụng cũng như trao đổi về định hướng đầu tư trong thời gian tới.
Đại diện VWS cho biết hệ thống xử lý chất thải với nhiều công đoạn, từ tiếp nhận, chôn lấp hợp vệ sinh, thu gom nước rỉ rác đến xử lý bằng các công đoạn sinh học và màng lọc nano. Bên cạnh đó là hệ thống thu hồi khí metan phát sinh từ quá trình phân hủy chất hữu cơ trong bãi chôn lấp, tận dụng nguồn khí này để phát điện phục vụ hoạt động của khu liên hợp.

CLB Báo chí và Truyền thông Xanh HASEMI đã trao tặng đại diện lãnh đạo Công ty VWS bức tranh nano kháng khuẩn, thanh lọc không khí của Tập đoàn Mai Hoa

Đây là những cấu phần quan trọng trong mô hình xử lý chất thải tích hợp, bởi hiệu quả của một khu liên hợp không chỉ nằm ở khả năng tiếp nhận lượng rác lớn mà còn ở việc kiểm soát nước thải, khí thải, mùi và tận dụng những nguồn tài nguyên có thể thu hồi trong quá trình xử lý.
Theo thông tin doanh nghiệp công bố, hệ thống xử lý nước rỉ rác tại Đa Phước có công suất thiết kế 3.000 m³/ngày, kết hợp công nghệ xử lý sinh học và lọc màng. Hệ thống thu hồi khí bãi rác cũng được đầu tư để khai thác khí metan, với công suất phát điện lên đến 12 MW. Những hạng mục này cho thấy định hướng tận dụng các sản phẩm phát sinh từ hoạt động xử lý chất thải thay vì chỉ tập trung vào khâu chôn lấp cuối cùng.
Tuy nhiên, trước yêu cầu giảm chôn lấp, tăng tái chế và thu hồi năng lượng từ rác, VWS đang đặt trọng tâm vào một bước chuyển đổi lớn hơn. Đó là đề xuất đầu tư nhà máy đốt rác phát điện tại Đa Phước với công suất xử lý dự kiến khoảng 3.000 tấn/ngày, công suất phát điện khoảng 60 MW và tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 500 triệu USD.
Theo phương án doanh nghiệp giới thiệu, dự án định hướng ứng dụng công nghệ xử lý và kiểm soát khí thải tiên tiến từ các quốc gia thuộc nhóm G7 và G8. Khi được cấp phép và triển khai, nhà máy sẽ tiếp nhận phần chất thải còn lại sau quá trình phân loại, thu hồi vật liệu có khả năng tái chế và xử lý các thành phần hữu cơ phù hợp. Phần rác còn lại sẽ được đưa vào dây chuyền đốt để thu hồi năng lượng, góp phần giảm lượng chất thải phải đưa đi chôn lấp.
Ông Kevin Moore, Giám đốc điều hành Công ty VWS, cho biết doanh nghiệp đang chờ việc phân loại rác tại nguồn được triển khai rộng hơn để có nguồn nguyên liệu ổn định cho dây chuyền tái chế.
Đây là một vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với kế hoạch đầu tư của doanh nghiệp. Bởi hiệu quả của công nghệ tái chế và đốt rác phát điện phụ thuộc đáng kể vào đặc tính, thành phần và chất lượng nguồn rác đầu vào. Nếu chất thải tái chế, chất thải hữu cơ và rác còn lại bị trộn lẫn, quá trình thu hồi vật liệu sẽ phát sinh thêm chi phí, đồng thời làm giảm hiệu quả khai thác tài nguyên.
Vì vậy, định hướng chuyển đổi tại Đa Phước không đơn thuần là bổ sung một dây chuyền đốt rác phát điện, mà còn gắn với yêu cầu tổ chức lại toàn bộ chuỗi xử lý chất thải. Từ phân loại, thu gom, tái chế đến thu hồi năng lượng, mỗi công đoạn đều cần được tính toán đồng bộ để nâng cao hiệu quả đầu tư và giảm tác động môi trường.
Theo thông tin VWS công bố tại Không gian giới thiệu sản phẩm, dịch vụ tăng trưởng xanh GRECO 2026, doanh nghiệp đang hoàn thiện các thủ tục liên quan đến dự án đốt rác phát điện. Đây là dự án đầu tư mới, có quy mô vốn lớn và còn phụ thuộc vào quá trình thẩm định, chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền. Do đó, tiến độ triển khai thực tế sẽ gắn với việc hoàn tất các điều kiện pháp lý và đầu tư theo quy định.

Kết nối doanh nghiệp với cộng đồng, tạo nền tảng cho kinh tế tuần hoàn
Trong chiến lược phát triển ngành xử lý chất thải, đầu tư công nghệ là điều kiện cần, nhưng chưa đủ. Một hệ thống hiện đại chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được kết nối với mạng lưới thu gom phù hợp và nguồn chất thải được phân loại ngay từ đầu. Đây cũng là lý do phân loại rác tại nguồn ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng trong quản lý môi trường đô thị.

Tại TP.HCM, thành phố dự kiến triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên toàn địa bàn trong năm 2027. Cùng với đó là phương án tính giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý dựa trên khối lượng hoặc thể tích chất thải phát sinh. Định hướng này hướng đến thay đổi cách tiếp cận trong quản lý rác, từ xử lý theo khối lượng chung sang phân loại từng dòng chất thải để có phương án thu hồi, tái chế và xử lý phù hợp.
Đối với doanh nghiệp như VWS, đây cũng là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả khai thác các hạng mục đầu tư. Rác tái chế được tách riêng có thể trở thành nguồn nguyên liệu cho hoạt động thu hồi vật liệu; chất thải hữu cơ được phân loại thuận lợi hơn cho quá trình xử lý sinh học, sản xuất phân compost; phần chất thải còn lại mới được đưa vào các công nghệ xử lý phù hợp, trong đó có đốt rác phát điện.
Ở góc độ người dân, phân loại rác có thể bắt đầu từ những thay đổi đơn giản trong sinh hoạt: tách riêng giấy, nhựa, kim loại và thủy tinh có khả năng tái chế; thu gom riêng chất thải thực phẩm; hạn chế túi nilon dùng một lần và ưu tiên các sản phẩm có thể tái sử dụng. Khi những hành động này trở thành thói quen, lượng chất thải phải xử lý có thể được giảm thiểu, đồng thời tạo thêm nguồn nguyên liệu phục vụ kinh tế tuần hoàn.
Từ góc độ truyền thông, việc đưa những kiến thức này đến gần hơn với cộng đồng cũng là một nhiệm vụ quan trọng. Tại buổi làm việc với VWS, bà Văn Thị Minh Hoa, Chủ tịch CLB Báo chí và Truyền thông Xanh HASEMI, đã giới thiệu các hoạt động của CLB trong ba năm qua, tập trung vào tuyên truyền bảo vệ môi trường, trồng cây xanh, bảo vệ biển xanh, hạn chế sử dụng túi nilon dùng một lần và vận động phân loại rác tại nguồn.

Bà Văn Thị Minh Hoa, Chủ tịch CLB Báo chí và Truyền thông Xanh HASEMI

Bà Văn Thị Minh Hoa đề nghị Công ty VWS tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin thường xuyên với các nhà báo; đồng thời xem xét hỗ trợ các cuộc thi tìm hiểu về tái chế chất thải, bắt đầu từ việc hướng dẫn phân loại rác cho thiếu nhi và học sinh. Theo định hướng này, giáo dục môi trường từ sớm sẽ góp phần hình thành nhận thức và thói quen tích cực, tạo sức lan tỏa từ trường học đến gia đình và cộng đồng.
Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp chia sẻ rõ hơn về quy trình vận hành, công nghệ xử lý và những yêu cầu thực tế của ngành môi trường. Thông qua hoạt động báo chí, những vấn đề chuyên môn có thể được chuyển tải thành thông tin dễ tiếp cận, giúp người dân hiểu rõ hơn vai trò của phân loại rác, tái chế và giảm phát sinh chất thải.
Dịp này, CLB Báo chí và Truyền thông Xanh HASEMI đã trao tặng đại diện lãnh đạo Công ty VWS bức tranh nano kháng khuẩn, thanh lọc không khí của Tập đoàn Mai Hoa. Hoạt động mang ý nghĩa kết nối giữa các đơn vị, đồng thời thể hiện mong muốn mở rộng phối hợp trong những chương trình truyền thông về bảo vệ môi trường.
Với VWS, giai đoạn phát triển tiếp theo tại Đa Phước sẽ gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả vận hành, đầu tư công nghệ và thích ứng với phương thức quản lý chất thải mới. Với thành phố, mục tiêu giảm chôn lấp và tăng thu hồi tài nguyên cần được triển khai đồng bộ từ chính sách đến hạ tầng. Còn với cộng đồng, thay đổi thói quen tiêu dùng và phân loại rác tại nguồn là những hành động thiết thực để tham gia vào quá trình chuyển đổi ấy.
Hành trình hướng đến một nền kinh tế xanh không chỉ được quyết định bởi quy mô vốn đầu tư hay công nghệ của một nhà máy, mà còn bởi khả năng kết nối các mắt xích trong toàn bộ chuỗi giá trị. Khi doanh nghiệp chủ động đổi mới, cơ quan quản lý hoàn thiện cơ chế, báo chí lan tỏa thông tin và người dân thay đổi hành vi, chất thải sẽ có thêm cơ hội được nhìn nhận như một nguồn tài nguyên.
Thông điệp “Green & Greener for a Better Environment” vì thế không chỉ là định hướng truyền thông, mà còn là yêu cầu phát triển đặt ra cho doanh nghiệp môi trường và toàn xã hội. Từ Đa Phước, câu chuyện chuyển đổi công nghệ cần được tiếp nối bằng những hành động cụ thể hơn, để mục tiêu giảm rác thải, tăng tái chế và xây dựng TP.HCM xanh hơn từng bước đi vào thực tiễn.

Cường Lê