Khơi thông dòng vốn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững

MTXD - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức cao trong giai đoạn 2026 - 2030, việc tái cấu trúc các kênh dẫn vốn đang trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm nguồn lực cho đầu tư phát triển. Đây là nội dung được nhấn mạnh tại Hội thảo "Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn" do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức ngày 15/7 tại Hà Nội, với sự tham dự của lãnh đạo Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), các chuyên gia kinh tế, doanh nghiệp và thành viên thị trường vốn.

Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch UBCKNN cho biết, năm 2026 đánh dấu chặng đường 30 năm hình thành và phát triển của ngành chứng khoán Việt Nam. Sau ba thập kỷ, thị trường chứng khoán đã từng bước trở thành một cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia, góp phần huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch UBCKNN phát biểu tại hội thảo. 

Nhu cầu vốn rất lớn trong giai đoạn 2026 - 2030

Theo lãnh đạo UBCKNN, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, nền kinh tế sẽ cần khoảng 38 triệu tỷ đồng vốn đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030. Trong khi đó, nguồn vốn từ ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 8,5 triệu tỷ đồng, tương đương gần 20% tổng nhu cầu. Phần còn lại sẽ phải được huy động từ khu vực tư nhân, thị trường vốn và các nguồn vốn quốc tế.

Trong bối cảnh dư địa tín dụng ngân hàng ngày càng thu hẹp khi tiến gần các giới hạn an toàn của hệ thống, việc phụ thuộc quá lớn vào vốn vay ngân hàng không còn phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế. Vì vậy, tái cấu trúc các kênh dẫn vốn được xem là giải pháp quan trọng nhằm phân bổ hiệu quả hơn các nguồn lực tài chính.

Ông Bùi Hoàng Hải nhấn mạnh, thị trường chứng khoán cần phát huy mạnh mẽ hơn vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn, giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn phục vụ mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Thị trường chứng khoán tiếp tục khẳng định vai trò

Theo số liệu được công bố tại hội thảo, đến cuối tháng 5/2026, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 10.610 nghìn tỷ đồng, tương đương 82,6% GDP ước tính năm 2025. Số lượng tài khoản nhà đầu tư đã vượt 13 triệu, hoàn thành sớm mục tiêu của Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030.

Hoạt động huy động vốn cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị phát hành cổ phiếu và chào bán ra công chúng của doanh nghiệp đạt khoảng 289.500 tỷ đồng, tăng 86,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp niêm yết đạt khoảng 2,819 triệu tỷ đồng, tương đương 21,9% GDP.

Toàn cảnh hội thảo.

Một dấu mốc quan trọng khác là việc FTSE Russell xác nhận nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ tháng 9/2026. Theo các chuyên gia, đây sẽ là cơ hội để thu hút thêm dòng vốn đầu tư quốc tế, góp phần nâng cao quy mô và chất lượng của thị trường vốn trong nước.

Cần chuyển gánh nặng vốn dài hạn sang thị trường vốn

Tại hội thảo, nhiều chuyên gia cho rằng để đáp ứng nhu cầu vốn khổng lồ của nền kinh tế, cần thay đổi cơ cấu huy động vốn theo hướng giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Đại diện Dragon Capital nhận định, tại các nền kinh tế phát triển, vốn cho đầu tư hạ tầng và mở rộng sản xuất chủ yếu được huy động thông qua thị trường vốn, bao gồm thị trường cổ phiếu và trái phiếu. Trong khi đó, tại Việt Nam, hai kênh này vẫn chiếm tỷ trọng khá khiêm tốn so với tín dụng ngân hàng.

Các diễn giả chia sẻ trong phiên thảo luận tại hội thảo.

Theo chuyên gia, "không thể xây dựng một nền kinh tế phát triển trong nhiều thập kỷ bằng nguồn vốn có kỳ hạn ngắn". Vì vậy, việc chuyển gánh nặng vốn dài hạn sang đúng kênh là thị trường vốn sẽ giúp tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững, đồng thời giảm rủi ro cho hệ thống tài chính.

Hoàn thiện cơ chế để khơi thông dòng vốn

Lãnh đạo UBCKNN cho biết, những ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển thị trường chứng khoán, tái cấu trúc các kênh dẫn vốn và nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực cho nền kinh tế.

Các chuyên gia cũng cho rằng, bên cạnh việc mở rộng quy mô thị trường, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường chứng khoán, đa dạng hóa sản phẩm tài chính, tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Đây là những điều kiện quan trọng để thị trường vốn thực sự trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn chủ lực, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.

Thanh Bình