TP.HCM muốn biến chất thải xây dựng thành nguồn lực cho phát triển hạ tầng

MTXD - TP.HCM đang xây dựng đề án tái chế chất thải rắn xây dựng giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045, với mục tiêu biến nguồn chất thải phát sinh hàng chục nghìn tấn mỗi ngày thành tài nguyên phục vụ phát triển hạ tầng, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và phát triển đô thị bền vững.

Ngày 5/6, Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP.HCM (SACA) tổ chức Hội thảo “Triển khai Đề án tái chế chất thải rắn xây dựng TP.HCM giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045”, nhằm lấy ý kiến hoàn thiện đề án trước khi trình UBND TP.HCM xem xét.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh TP.HCM bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô đô thị ngày càng mở rộng, kéo theo lượng chất thải xây dựng phát sinh ở mức hàng chục nghìn tấn mỗi ngày. Theo các chuyên gia, đây vừa là thách thức đối với công tác quản lý môi trường đô thị, vừa là cơ hội để hình thành ngành công nghiệp tái chế vật liệu xây dựng theo mô hình kinh tế tuần hoàn.

Ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, phát biểu chỉ đạo tại hội thảo. Ảnh: BTC.

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường cho biết sau khi mở rộng không gian phát triển, TP.HCM đã trở thành siêu đô thị với hơn 14 triệu dân và diện tích trên 6.700 km2. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ về hạ tầng và xây dựng, lượng chất thải xây dựng phát sinh dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, nếu nhìn dưới góc độ kinh tế tuần hoàn, đây không phải là “chất thải” mà là một nguồn tài nguyên thứ cấp rất có giá trị. Đặc biệt đây là nguồn cung nguyên liệu đầu vào cho các dự án hạ tầng, xây dựng đô thị của Thành phố hiện đang rất thiếu hụt. Bê tông, gạch, đá, nhựa đường, kim loại và nhiều loại vật liệu khác hoàn toàn có thể được thu hồi, tái chế và tái sử dụng để sản xuất vật liệu xây dựng mới, vật liệu san lấp, vật liệu nền đường hoặc các sản phẩm phục vụ hạ tầng đô thị.

Lãnh đạo thành phố đề nghị ban soạn thảo tiếp tục hoàn thiện đề án theo hướng mở rộng tầm nhìn dài hạn đến năm 2045, gắn với quy hoạch tổng thể phát triển thành phố. Đồng thời, cần xây dựng các cơ chế, chính sách đủ mạnh để thúc đẩy thị trường vật liệu tái chế, từ quy định sử dụng vật liệu tái chế trong xây dựng đến các chính sách hỗ trợ thu gom, vận chuyển, xử lý và tiêu thụ sản phẩm tái chế.

Theo ông Phạm Minh Mẫn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị, cải tạo chung cư cũ và phát triển nhà ở đang làm gia tăng đáng kể khối lượng chất thải xây dựng trên địa bàn thành phố.

“Trong bối cảnh tài nguyên khoáng sản làm vật liệu xây dựng ngày càng hạn chế, nhu cầu vật liệu phục vụ phát triển hạ tầng ngày càng gia tăng, việc nghiên cứu, xây dựng cơ chế tái chế và sử dụng lại chất thải xây dựng không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là giải pháp quan trọng nhằm thực hiện chủ trương phát triển kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và hướng tới phát triển đô thị bền vững.”, ông Mẫn cho biết.

Theo chỉ đạo của UBND TP.HCM tại Công văn số 4180/UBND-ĐT ngày 20/5/2026, SACA được giao nhiệm vụ nghiên cứu và xây dựng Đề án tái chế chất thải rắn xây dựng trên địa bàn Thành phố. Thực hiện nhiệm vụ này, SACA đã thành lập Hội đồng triển khai Đề án với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực xây dựng, vật liệu xây dựng, môi trường và kinh tế tuần hoàn.

Ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch SACA cho rằng chất thải xây dựng là nguồn tài nguyên quan trọng cho phát triển đô thị. Ảnh:BTC.

Phát biểu tại hội thảo, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch SACA, cho rằng tinh thần cốt lõi của đề án là chuyển đổi tư duy từ “xử lý chất thải” sang “tái tạo tài nguyên”.

“Mỗi ngày TP.HCM phát sinh hàng chục nghìn tấn chất thải xây dựng. Nếu nhìn theo cách tiếp cận truyền thống, đó là gánh nặng môi trường; nhưng dưới góc độ kinh tế tuần hoàn, đây là nguồn tài nguyên khổng lồ đang bị bỏ quên”, ông Kỳ nhấn mạnh.

Các chuyên gia nhận định việc hình thành hệ sinh thái quản lý và tái chế chất thải xây dựng đồng bộ sẽ góp phần giảm lượng chất thải phải chôn lấp, hạn chế khai thác tài nguyên thiên nhiên, giảm phát thải carbon và tạo nguồn vật liệu tái chế phục vụ các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Hội thảo cũng ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp quan trọng liên quan đến việc đánh giá hiện trạng phát sinh chất thải xây dựng trên địa bàn Thành phố; quy hoạch mạng lưới trung tâm tái chế; cơ chế ưu đãi đầu tư; phát triển thị trường tiêu thụ vật liệu tái chế; ứng dụng công nghệ số trong quản lý dòng chất thải; cũng như các giải pháp thúc đẩy sử dụng vật liệu tái chế trong các công trình đầu tư công.

Thông qua đề án, TP.HCM hướng tới mục tiêu hình thành ngành công nghiệp tái chế chất thải xây dựng hiện đại, đóng góp vào quá trình phát triển đô thị xanh, thông minh và bền vững, đồng thời trở thành địa phương tiên phong cả nước trong lĩnh vực kinh tế tuần hoàn ngành xây dựng.

ANH HÀO