TP.HCM quy hoạch mạng lưới khu, vùng nông nghiệp công nghệ cao đến năm 2030

MTXD - UBND TP.HCM vừa ban hành Chương trình phát triển nông nghiệp đô thị giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Với hơn 451.000 ha đất nông nghiệp sau sáp nhập, Thành phố đặt mục tiêu phát triển nông nghiệp công nghệ cao, hình thành mạng lưới khu, vùng sản xuất hiện đại và trở thành trung tâm nông nghiệp của vùng Đông Nam Bộ.

TP.HCM hướng tới xây dựng nền nông nghiệp đô thị công nghệ cao, xanh và phát thải thấp đến năm 2030. Ảnh: Ban Quản lý Khu Nông nghệ cao TP.HCM.

Phát triển nông nghiệp đô thị theo hướng xanh và công nghệ cao

Sau khi mở rộng địa giới hành chính, TP.HCM trở thành siêu đô thị với diện tích tự nhiên hơn 6.722 km2, quy mô dân số trên 14 triệu người và phát triển theo mô hình đô thị đa trung tâm, đa cực. Bên cạnh không gian đô thị được mở rộng, Thành phố cũng sở hữu khoảng 451.021 ha đất nông nghiệp, tạo dư địa lớn để tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững.

Quỹ đất này được kỳ vọng sẽ phát huy các lợi thế sẵn có để hình thành trung tâm công nghệ sinh học, trung tâm sản xuất giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản chất lượng cao; phát triển các vùng cây công nghiệp, cây ăn trái, trang trại chăn nuôi tập trung cũng như vùng nuôi trồng thủy sản nước mặn, nước lợ quy mô lớn theo hướng công nghệ cao, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Trên cơ sở đó, UBND TP.HCM đã ban hành Chương trình phát triển nông nghiệp đô thị trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, xác định nhiều mục tiêu và định hướng phát triển cho ngành nông nghiệp trong giai đoạn mới.

Theo Chương trình, đến năm 2030, TP.HCM phấn đấu xây dựng nền nông nghiệp đô thị ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, sinh thái và kinh tế tuần hoàn; đồng thời trở thành trung tâm cung ứng giống cây trồng, vật nuôi, dịch vụ khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực nông nghiệp chất lượng cao cho vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Thành phố đặt mục tiêu giá trị sản xuất bình quân đạt tối thiểu 700 triệu đồng/ha/năm; nông nghiệp đô thị chiếm trên 50% tổng giá trị sản xuất toàn ngành; tỷ lệ giá trị sản xuất thông qua hợp tác, liên kết đạt từ 40% trở lên và trên 30% hộ dân đô thị tham gia các mô hình nông nghiệp đô thị. Cùng với đó, diện tích cây xanh bình quân khu vực đô thị được nâng lên đạt 5,5 m2/người, góp phần cải thiện cảnh quan và chất lượng môi trường.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, TP.HCM quy hoạch khoảng 391.089 ha đất nông nghiệp đến năm 2030, đồng thời ưu tiên chuyển đổi những vùng sản xuất kém hiệu quả sang các mô hình nông nghiệp có giá trị gia tăng cao.

Trong lĩnh vực trồng trọt, Thành phố sẽ mở rộng khoảng 2.300 ha rau ứng dụng công nghệ cao; phát triển 1.500 ha rau đạt tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ; xây dựng khoảng 2.500 ha hoa, cây cảnh, trong đó phần lớn ứng dụng công nghệ cao. Đối với cây lâu năm, Thành phố tập trung phát triển hơn 35.500 ha cây ăn quả có giá trị kinh tế như sầu riêng, xoài, bưởi và các loại cây có múi; đồng thời cải tạo các vườn tạp thành mô hình "Nhà - Vườn" gắn với du lịch sinh thái.

Ở lĩnh vực thủy sản, TP.HCM sẽ mở rộng nuôi tôm và cá cảnh ứng dụng công nghệ cao; chuyển đổi gần 1.850 ha đất muối kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản nước mặn, nước lợ hoặc phát triển du lịch trải nghiệm; đồng thời quy hoạch hơn 7.000 ha phục vụ xây dựng nhà màng, nhà kính và hạ tầng chế biến.

Đối với khu vực nội đô, các phường không còn đất sản xuất sẽ được khuyến khích phát triển nông nghiệp trên mái nhà, ban công, nông nghiệp thẳng đứng, thủy canh và khí canh. Các địa phương còn quỹ đất sẽ ưu tiên phát triển hoa, rau, cá cảnh công nghệ cao, kết hợp xây dựng các trang trại đô thị và trung tâm logistics nông sản. Với các khu vực còn quỹ đất lớn hơn, Thành phố khuyến khích hình thành các vùng chuyên canh quy mô nhỏ, mô hình trang trại đô thị kết hợp dịch vụ.

Trong khi đó, khu vực ven đô được định hướng phát triển các vùng sản xuất tập trung theo lợi thế từng địa phương. Các xã dự kiến chuyển lên phường sẽ phát triển rau, hoa công nghệ cao, cây kiểng, nuôi trồng thủy sản và du lịch sinh thái; các xã vùng xa tập trung phát triển cây ăn trái chuyên canh, chăn nuôi khép kín, nông nghiệp hữu cơ và kinh tế tuần hoàn. Riêng đặc khu Côn Đảo được định hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ gắn với bảo tồn thiên nhiên, kinh tế carbon và tín chỉ carbon.

Nhiều khu, vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao sẽ được quy hoạch, phát triển trên địa bàn TP.HCM. Ảnh: Anh Hào.

Hình thành mạng lưới khu, vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao

Để tạo động lực phát triển cho ngành nông nghiệp trong giai đoạn mới, TP.HCM sẽ từng bước hình thành mạng lưới các khu và vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên quy mô lớn.

Theo định hướng, Thành phố tiếp tục phát huy Khu Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao hiện hữu tại xã Nhuận Đức (hơn 88 ha), đồng thời đầu tư hàng loạt khu mới tại các xã Củ Chi, Nhuận Đức, An Nhơn Tây, Cần Giờ, Bình Giã, Phước Hòa, Xuân Sơn, Phú Giáo, An Long, Long Hòa và Bình Khánh.

Trong đó, nổi bật là Khu Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại xã Nhuận Đức rộng 470 ha chuyên về trồng trọt, thủy sản và chế phẩm sinh học; Khu Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao chăn nuôi tại xã An Nhơn Tây quy mô 470 ha; Khu Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao An Long rộng 691 ha; cùng cụm ba khu nông nghiệp công nghệ cao tại Long Hòa và Trừ Văn Thố có tổng diện tích trên 2.000 ha dự kiến triển khai trong giai đoạn sau năm 2030.

Bên cạnh đó, TP.HCM sẽ đầu tư Trung tâm Thủy sản ứng dụng công nghệ cao rộng 100 ha tại xã Bình Khánh và Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao thủy sản gần 90 ha tại xã Cần Giờ nhằm thúc đẩy nghiên cứu, sản xuất giống và nuôi trồng thủy sản hiện đại.

Ở quy mô vùng sản xuất, Thành phố định hướng phát triển hàng loạt vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với lợi thế từng địa phương như vùng hồ tiêu khoảng 4.900 ha; vùng cây ăn quả đặc sản khoảng 2.300 ha; vùng sản xuất rau khoảng 900 ha; vùng rau, hoa và ca cao khoảng 711 ha; vùng hoa, cây cảnh 130 ha; vùng chăn nuôi công nghệ cao 250 ha; vùng sản xuất giống và nuôi trồng thủy sản 339 ha cùng vùng nuôi cá dứa ứng dụng công nghệ cao tại Hồ Tràm.

Theo Chương trình, việc phát triển đồng bộ các khu và vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao sẽ tạo nền tảng hình thành chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ hiện đại, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của nông sản, đồng thời tăng sức cạnh tranh của ngành nông nghiệp TP.HCM trong bối cảnh hội nhập.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 có từ 70 - 80% giá trị sản xuất ứng dụng công nghệ cao; 100% trang trại quy mô lớn đạt chuẩn an toàn dịch bệnh; phần lớn gia súc, gia cầm được giết mổ tại các cơ sở công nghiệp tập trung. Chăn nuôi sẽ phát triển theo hướng an toàn sinh học, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải.

Với tầm nhìn đến năm 2050, TP.HCM hướng tới xây dựng nền nông nghiệp xanh, phát thải thấp, đáp ứng các tiêu chuẩn ESG, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và logistics hiện đại trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Quyết định có hiệu lực từ ngày 22/7/2026, thay thế các quyết định trước đây về Chương trình phát triển nông nghiệp đô thị trên địa bàn TP.HCM giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao làm cơ quan thường trực tham mưu tổ chức triển khai Chương trình; Sở Tài chính và các sở, ngành, địa phương có trách nhiệm bố trí nguồn lực, xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ theo quy định.

ANH HÀO