TP.HCM thành lập Khu Thương mại tự do Cái Mép Hạ quy mô hơn 4.170 ha

MTXD - TP.HCM vừa ban hành quyết định thành lập Khu Thương mại tự do gắn với cảng biển khu vực Cái Mép Hạ, quy mô khoảng 4.174 ha tại phường Tân Phước và phường Tân Hải. Đây là khu thương mại tự do đầu tiên của thành phố, được định hướng trở thành trung tâm logistics, sản xuất, thương mại quốc tế theo mô hình kinh tế xanh, kinh tế số và kinh tế tuần hoàn.

Khu vực Cái Mép Hạ được quy hoạch phát triển Khu Thương mại tự do với quy mô hơn 4.174 ha. Ảnh: Portcoast.

UBND TP.HCM vừa quyết định thành lập Khu Thương mại tự do gắn với cảng biển khu vực Cái Mép Hạ tại phường Tân Phước và phường Tân Hải. Khu vực này có tổng diện tích khoảng 4.174,35 ha, được quy hoạch thành một khối liền kề, bao quanh bởi hệ thống sông, rạch, đường 991B và vịnh Gành Rái. Vị trí của khu thương mại tự do cách trung tâm TP.HCM khoảng 50 km và cách Cảng hàng không quốc tế Long Thành khoảng 25 km, tạo điều kiện thuận lợi để kết nối giữa cảng biển, đường bộ, đường sắt và hàng không.

Theo quy hoạch, Khu Thương mại tự do được chia thành 8 phân khu chức năng gồm khu bến cảng container hiện hữu; bến cảng container Cái Mép Hạ; bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu; ga Cái Mép Hạ thuộc tuyến đường sắt Biên Hòa – Vũng Tàu; cảng bến thủy nội địa; khu phía Nam Khu công nghiệp Cái Mép; trung tâm logistics Cái Mép Hạ và khu công nghiệp, đô thị, dịch vụ.

Trong đó, trung tâm logistics Cái Mép Hạ có diện tích khoảng 906 ha, là phân khu lớn nhất trong toàn dự án. Tiếp đến là khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ với quy mô gần 851 ha, cùng hệ thống bến cảng và hậu cần cảng được quy hoạch đồng bộ nhằm khai thác hiệu quả lợi thế của cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải.

Theo mục tiêu phát triển, Khu Thương mại tự do Cái Mép Hạ sẽ trở thành mô hình tiên phong, thí điểm và tích lũy kinh nghiệm với các thể chế vượt trội, tạo môi trường đầu tư và thương mại tự do theo tiêu chuẩn quốc tế để thúc đẩy đổi mới thể chế. Đây cũng xác định là đầu mối kết nối sản xuất, thương mại, dịch vụ của TP.HCM với khu vực và thế giới. Đồng thời là động lực tăng trưởng mới, tạo nền tảng phát triển TP.HCM trở thành Trung tâm kinh tế biển trong khu vực Đông Nam Á và  tạo không gian phát triển nhanh, bền vững, hội nhập cho Vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Khu Thương mại tự do được định hướng phát triển dựa trên ba trụ cột là kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn làm trọng tâm. Trong đó, trọng tâm là hình thành trung tâm logistics xanh, cụm cảng biển và Cảng trung chuyển hàng hóa quốc tế đóng vai trò là đầu mối quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu thông qua gắn kết chặt chẽ giữa Cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải, Cảng trung chuyển Quốc tế Cần Giờ và Cảng hàng không quốc tế Long Thành, tạo chuỗi kết nối đồng bộ giữa cảng biển, hàng không và các tuyến giao thông liên vùng.

Bên cạnh đó, khu vực này sẽ phát triển thành trung tâm sản xuất xanh, xuất khẩu các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, tích hợp công nghệ tiên tiến và thân thiện với môi trường; đồng thời là trung tâm đổi mới sáng tạo với cơ sở hạ tầng tích hợp, thông minh, hiện đại, thu hút nhân tài và trụ sở chính khu vực của các tập đoàn đa quốc gia về logistics, dịch vụ hàng hải, thương mại quốc tế,…

Theo quyết định, Khu Thương mại tự do sẽ bao gồm các khu sản xuất, khu cảng và hậu cần cảng, trung tâm logistics, khu thương mại - dịch vụ và các loại hình khu chức năng khác theo quy định của pháp luật. Các khu chức năng đáp ứng điều kiện khu phi thuế quan theo quy định của pháp luật được bảo đảm hoạt động kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan của cơ quan hải quan và hoạt động quản lý nhà nước theo lĩnh vực tương ứng của các cơ quan có liên quan theo quy định của pháp luật.

Để triển khai khu thương mại tự do, TP.HCM đặt ra lộ trình phát triển theo ba giai đoạn. Trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, thành phố sẽ tập trung hoàn thiện bộ máy quản lý, xây dựng nền tảng quản lý số, ban hành quy chế hoạt động, triển khai quy hoạch các phân khu chức năng, đầu tư hạ tầng giao thông kết nối, giải phóng mặt bằng và lựa chọn các nhà đầu tư chiến lược trong nước và quốc tế.

Giai đoạn 2031 - 2035 sẽ tập trung phát triển hệ sinh thái kinh tế hàng hải, logistics và thương mại quốc tế trên nền tảng hạ tầng đã được đầu tư, đồng thời hoàn thiện toàn bộ các khu chức năng để đưa vào khai thác. Sau năm 2035, Khu Thương mại tự do Cái Mép Hạ được định hướng trở thành hạt nhân của trung tâm kinh tế biển vùng Đông Nam Bộ, phát triển thành cảng trung chuyển hàng hóa lớn của Việt Nam, có khả năng cạnh tranh ở tầm khu vực châu Á và quốc tế.

UBND TP.HCM giao Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp Thành phố là cơ quan quản lý nhà nước trực tiếp đối với Khu Thương mại tự do; chủ trì xây dựng quy chế hoạt động, chương trình xúc tiến đầu tư, nền tảng quản lý số và phối hợp với các sở, ngành triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù.

Đồng thời, các sở, ngành liên quan được giao nhiệm vụ hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối, rà soát quy hoạch, xây dựng cơ chế ưu đãi đầu tư, phát triển hạ tầng số, hạ tầng logistics và thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng để bảo đảm tiến độ triển khai dự án.

Việc thành lập Khu Thương mại tự do Cái Mép Hạ được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới cho TP.HCM sau sáp nhập, phát huy lợi thế của hệ thống cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải và mạng lưới hạ tầng giao thông liên vùng. Đây cũng được xem là nền tảng quan trọng để thành phố thúc đẩy phát triển logistics xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu và từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển của khu vực Đông Nam Á.

ANH HÀO