Bài toán môi trường với các làng nghề truyền thống tại Hội An

MTXD- Gìn giữ và bảo tồn giá trị văn hóa làng nghề đã khó, thực hiện bảo vệ môi trường khi triển khai sản xuất tại các làng nghề càng khó hơn.

Về phố Cổ Hội An trong không khí se lạnh của những ngày cuối đông, chúng tôi như cảm nhận được vẻ trầm buồn của một thành phố du lịch sau nhiều ngày đóng cửa. Bao bộn bề lo toan của người dân địa phương đứng trước viễn cảnh đại dịch vẫn còn đang âm ỉ chưa chịu dứt như hằn sâu trong từng ánh nhìn của bà con nơi đây. Điểm dừng chân của chúng tôi là các làng nghề truyền thống của địa phương để tìm hiểu thêm về việc tổ chức bảo vệ môi trường sống cũng như thực tại và tương lai của các làng nghề truyền thống vốn đã hình thành từ hàng trăm năm qua.

                         Nghệ nhân chế tác sản phẩm gốm tại làng Gốm Thanh Hà.

Để tìm hiểu tường tận vấn đề, chúng tôi đã lần lượt đến từng làng nghề truyền thống đặc trưng của Hội An như làng nghề Gốm Thanh Hà, làng nghề Mộc Kim Bồng, Nghề Lồng Đèn, làng Rau Trà Quế... Điểm giống nhau của các làng nghề tại đây đó là các hộ sản xuất nhỏ của từng hộ gia đình, các cơ sở sản xuất nhỏ nối tiếp với nhau tạo thành một làng cùng nghề, tạo nên các mặt hàng đa phần là thủ công do chính các bàn tay điêu luyện của các nghệ nhân trong làng thực hiện.

Điểm cốt yếu chúng tôi cần quan tâm tìm hiểu đó là việc tổ chức bảo vệ môi sinh của các làng nghề tại đây. Tuy nhiên qua tìm hiểu tại các làng nghề chúng tôi vẫn chưa nhận được câu trả lời hoặc nhận thấy việc tổ chức sản xuất của các làng nghề là đảm bảo việc bảo vệ môi trường.

Trao đổi với nghệ nhân Bùi Thị Thời, bà là người làm nghề gốm gần như cả cuộc đời, luôn bám trụ với nghề truyền thống của cha ông, chúng tôi được biết: Hiện nay nguồn cung cấp đầu vào của nghề cũng rất khó, đó là nguồn đất để sản xuất sản phẩm được khai thác từ nguồn địa phương trong và ngoài huyện thị. Mặt khác việc nung các sản phẩm cũng còn sử dụng các lò nung chất đốt gây khí thải cao. Nhưng để tổ chức triệt để việc bảo vệ môi trường khi sản xuất của các làng nghề là quá khó vì các cơ sở sản xuất đều nhỏ lẻ theo hộ gia đình, cơ sở nhỏ chưa đủ hình thành một hợp tác xã nên không thể đủ nguồn lực để đầu tư trang thiết bị đầy đủ nhằm đảm bảo cho sản xuất và đảm bảo cho môi sinh.

                                            Các hộ canh tác tại Làng Rau Trà Quế.

ác làng nghề khác cũng còn gặp nhiều điều khó thực hiện tốt như Làng Mộc Kim Bồng là làng nghề chuyên sản xuất và chế tác các mặt hàng bằng gỗ nhưng việc đảm bảo rác thải, bụi gỗ trong quá trình chế tác và hoàn thiện vẫn còn chưa giải quyết được.

Trao đổi với PV, bà Thái Thị Mỹ Chi, chuyên viên của phòng Di Sản Hội An, thuộcTrung Tâm Quản Lý Bảo Tồn Di Sản Hôi An, tiếp chúng tôi, cho biết: “Hiện cơ quan vẫn chưa có những giải pháp cụ thể để đề xuất về vấn đề môi sinh đối với các mô hình làng nghề, việc quản lý chỉ trên góc độ bảo hộ, đề xuất các ban ngành trong vấn đề gìn giữ và phát huy làng nghề, phối hợp với Trung Tâm Văn Hóa Thể Thao cùng đưa làng nghề vào các mô hình du lịch để phát huy giá trị của làng nghề truyền thống”.

                             Bà Thái Thị Mỹ Chi chuyên viên của phòng Di Sản Hội An.

Trong quá trình đổi mới, Hội An là địa phương của Quảng Nam tiên phong thực hiện phát triển ngành công nghiệp không khói. Tuy nhiên để thực hiện vấn đề này được triệt để thì cần có những đề án mới trong gìn giữ và phát huy giá trị vốn có của các làng nghề truyền thống, để giá trị sản phẩm làng nghề ngày một nâng cao nhưng song song vấn đề đó cần có giải pháp cụ thể về bảo vệ môi trường trong chính hoạt động sản xuất của các làng nghề tại địa phương.

                                                                                             NHUẬN MẪN – HUẤN TRƯƠNG