Đắk Lắk: Phát triển chăn nuôi gắn với bảo vệ môi trường tại xã Hòa Phú

MTXD - Chăn nuôi đang trở thành một hướng phát triển quan trọng trong sản xuất nông nghiệp tại xã Hòa Phú, tỉnh Đắk Lắk. Cùng với phát triển kinh tế, địa phương xác định việc kiểm soát chất thải, bảo vệ môi trường và tiếp nhận phản ánh của người dân là những nhiệm vụ cần được quan tâm thường xuyên.

Xã Hòa Phú là địa bàn có hoạt động sản xuất nông nghiệp tương đối phát triển, trong đó chăn nuôi gia súc, gia cầm giữ vai trò nhất định trong cơ cấu sản xuất, góp phần tạo việc làm và thu nhập cho người dân. Theo thông tin UBND xã Hòa Phú cung cấp, những năm qua hoạt động chăn nuôi trên địa bàn từng bước chuyển dịch từ quy mô hộ gia đình sang hình thức chăn nuôi tập trung, trang trại. Quá trình này góp phần nâng cao năng suất, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, tạo nguồn cung sản phẩm chăn nuôi và thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương.

Hiện trên địa bàn xã có 23 hộ chăn nuôi quy mô trang trại, gồm 11 hộ chăn nuôi heo và 12 hộ chăn nuôi gia cầm. Tổng quy mô đàn vật nuôi thường xuyên hàng năm khoảng 15.000 con heo và 250.000 con gia cầm. Với quy mô trên, chăn nuôi mang lại những giá trị nhất định về kinh tế, song đồng thời cũng đặt ra yêu cầu đối với công tác quản lý nhà nước, nhất là việc bố trí địa điểm, khoảng cách với khu dân cư, phòng chống dịch bệnh và xử lý chất thải.

Trụ sở UBND xã Hòa Phú, tỉnh Đắk Lắk.

Theo UBND xã Hòa Phú, trong quá trình phát triển, một số cơ sở chăn nuôi được hình thành từ hoạt động sản xuất nông nghiệp của người dân. Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển dân cư, mở rộng khu dân cư và thay đổi điều kiện sử dụng đất, có trường hợp khoảng cách giữa cơ sở chăn nuôi với khu dân cư ngày càng thu hẹp. Đây là vấn đề được địa phương xác định cần quan tâm, bởi hoạt động chăn nuôi tập trung không chỉ liên quan đến sản xuất mà còn gắn với môi trường sống, nguồn nước, đất đai và sức khỏe cộng đồng. UBND xã cho rằng cần tăng cường quản lý về địa điểm, quy mô và điều kiện hoạt động của các cơ sở chăn nuôi. Một trong những nội dung được địa phương đặc biệt lưu ý là xử lý chất thải. Theo văn bản, chất thải phát sinh từ hoạt động chăn nuôi, nhất là chăn nuôi heo với quy mô lớn, nếu không được thu gom, xử lý đúng quy định có thể gây mùi hôi và ảnh hưởng đến nguồn nước, đất và không khí. Qua công tác quản lý tại cơ sở, UBND xã cũng cho biết vẫn còn những trường hợp việc xử lý chất thải chưa bảo đảm quy trình, tình trạng gây mùi hôi còn xảy ra. Vì vậy, kiểm soát chất thải được xác định là một trong những nội dung cần tập trung trong thời gian tới.

Khu vực xả thải ra ngoài môi trường được ghi nhận tại xã Hòa Phú.

Bên cạnh vấn đề xử lý chất thải, UBND xã Hòa Phú cho biết địa phương đã tiếp nhận một số phản ánh của người dân liên quan đến tình trạng mùi hôi, ruồi, nước thải hoặc những dấu hiệu được cho là ảnh hưởng đến môi trường sống. Đối với từng trường hợp cụ thể, xã cho biết sẽ tiếp nhận, kiểm tra, xác minh và phối hợp với cơ quan chuyên môn có thẩm quyền để xử lý theo quy định. Địa phương cũng nhấn mạnh việc tiếp nhận phản ánh cần được thực hiện khách quan, trên cơ sở kiểm tra thực tế, hồ sơ, bằng chứng và kết quả kiểm tra; không mặc nhiên kết luận vi phạm khi chưa có đầy đủ căn cứ. Đây là cách tiếp cận cần thiết trong quản lý môi trường, bởi giữa phản ánh của người dân và việc xác định trách nhiệm pháp lý của một cơ sở cần có bước kiểm tra, xác minh cụ thể. Bên cạnh công tác quản lý chung, hiện có phản ánh liên quan đến một trang trại chăn nuôi heo của ông Nguyễn Văn Chiều. Nội dung phản ánh tập trung vào vấn đề môi trường trong quá trình hoạt động chăn nuôi. Đây là trường hợp cần được kiểm tra, xác minh cụ thể để làm rõ thực trạng và việc chấp hành các quy định có liên quan. Qua hình ảnh thực tế được ghi nhận, khu vực trang trại có nhiều dãy chuồng nuôi tập trung với quy mô lớn, nằm trong khu vực có hoạt động sản xuất nông nghiệp. Hình ảnh cũng cho thấy khu vực xung quanh có hệ thống ao, hồ. Tuy nhiên, hình ảnh chỉ có giá trị phản ánh hiện trạng tại thời điểm ghi nhận, không đủ căn cứ để kết luận chất lượng nước hoặc xác định nguồn nước trong các ao, hồ có phải từ hoạt động chăn nuôi hay không. Những nội dung này cần được kiểm tra thực tế và đánh giá bằng hồ sơ, kết quả kiểm tra hoặc quan trắc theo quy định.

Khu vực trang trại chăn nuôi heo của ông Nguyễn Văn Chiều được ghi nhận từ trên cao tại xã Hòa Phú.

Từ góc độ quản lý, trường hợp này cũng cho thấy yêu cầu phải kiểm soát hoạt động chăn nuôi từ nhiều khía cạnh. Một cơ sở chăn nuôi không chỉ liên quan đến lĩnh vực chăn nuôi mà còn liên quan đến đất đai, xây dựng, môi trường, thú y, quy hoạch sử dụng đất, nguồn nước và các quy định chuyên ngành khác. UBND xã Hòa Phú cho rằng việc đánh giá một cơ sở chăn nuôi cần được thực hiện trên tổng thể hồ sơ pháp lý và hiện trạng thực tế, tránh chỉ xem xét riêng một yếu tố. Đối với những cơ sở có vấn đề, địa phương sẽ yêu cầu khắc phục; những nội dung vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo và kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Quan điểm của UBND xã Hòa Phú là khuyến khích phát triển chăn nuôi theo hướng tập trung, an toàn sinh học, hiệu quả kinh tế và bảo đảm môi trường; không đánh đổi môi trường và chất lượng cuộc sống của người dân để lấy tăng trưởng chăn nuôi. Đây cũng là định hướng có ý nghĩa trong quá trình phát triển nông nghiệp hiện nay. Khi quy mô đàn vật nuôi ngày càng lớn, yêu cầu về hệ thống xử lý chất thải, kiểm soát mùi hôi, quản lý nước thải và bảo đảm khoảng cách phù hợp với khu dân cư càng cần được chú trọng.

Theo UBND xã, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục rà soát, thống kê toàn bộ cơ sở chăn nuôi trên địa bàn; tăng cường kiểm tra, giám sát việc xử lý chất thải; tiếp nhận và xử lý kịp thời phản ánh của người dân; phối hợp với cơ quan chuyên môn cấp trên đối với những trường hợp phức tạp; yêu cầu cơ sở còn tồn tại thực hiện biện pháp khắc phục và xử lý hoặc kiến nghị xử lý những trường hợp vi phạm theo đúng thẩm quyền. Đồng thời, địa phương cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các lĩnh vực chăn nuôi, đất đai, môi trường, xây dựng và thú y; xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về các cơ sở chăn nuôi theo quy mô, vị trí và tình trạng pháp lý; hướng dẫn các cơ sở đầu tư hệ thống xử lý chất thải và áp dụng công nghệ chăn nuôi tuần hoàn, tái sử dụng chất thải phù hợp quy định.

Chăn nuôi trang trại là hướng phát triển có ý nghĩa đối với kinh tế nông nghiệp xã Hòa Phú, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và thúc đẩy sản xuất theo hướng tập trung. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế chỉ thực sự bền vững khi song hành với trách nhiệm bảo vệ môi trường. Với 23 hộ chăn nuôi quy mô trang trại và tổng đàn lớn, Hòa Phú cần tiếp tục thực hiện tốt công tác rà soát, kiểm tra, giám sát và hướng dẫn các cơ sở tuân thủ quy định, đặc biệt trong thu gom và xử lý chất thải. Đối với phản ánh liên quan đến trang trại chăn nuôi heo của ông Nguyễn Văn Chiều, việc kiểm tra, xác minh khách quan là cần thiết. Nếu phát hiện vi phạm thì phải xử lý và yêu cầu khắc phục theo quy định; nếu hoạt động bảo đảm các yêu cầu pháp luật thì cần thông tin rõ để người dân và cơ sở cùng thực hiện đúng quyền, trách nhiệm của mình. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường sản xuất an toàn, phát triển chăn nuôi theo hướng hiện đại, bền vững, hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và chất lượng cuộc sống của cộng đồng dân cư.

Văn Hải - Việt Hồng