Gia Lai: 693 cây thông rừng phòng hộ bị đốn hạ, trách nhiệm bảo vệ rừng cần được làm rõ

MTXD - Hàng trăm cây thông thuộc diện tích rừng phòng hộ tại xã Ayun, tỉnh Gia Lai bị cưa hạ, phần thân cây đã bị vận chuyển khỏi hiện trường, chỉ còn lại những gốc cây trơ trọi. Vụ việc với tổng cộng 693 cây bị đốn hạ không chỉ gây tổn thất về tài nguyên rừng mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết phải làm rõ diễn biến vi phạm, trách nhiệm quản lý và hiệu quả công tác bảo vệ rừng tại địa bàn.

Rừng phòng hộ có vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường sinh thái, điều tiết nguồn nước, hạn chế xói mòn và duy trì cân bằng tự nhiên. Mỗi cây rừng bị đốn hạ không đơn thuần là sự mất đi của một thân cây, mà còn là một phần chức năng phòng hộ bị tổn thương. Bởi vậy, thông tin 693 cây thông được trồng từ năm 1998 tại xã Ayun bị khai thác trái phép khiến dư luận không khỏi lo ngại. Đáng chú ý, phần lớn thân cây đã bị đưa khỏi hiện trường, trong khi những gốc thông còn nhựa mủ, cành lá vẫn xanh cho thấy dấu hiệu cây mới bị cắt hạ. Vụ việc cần được điều tra khách quan, làm rõ đối tượng thực hiện và trách nhiệm của các đơn vị được giao quản lý, bảo vệ diện tích rừng này.

693 cây thông bị đốn hạ, dấu vết vi phạm còn tại hiện trường

Theo Báo cáo số 903/BC-SNNMT ngày 2/11/2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, vụ khai thác rừng trồng thông trái pháp luật xảy ra tại khoảnh 5, tiểu khu 438, thuộc lâm phần Trạm Bảo vệ rừng số 5, Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai quản lý, trên địa bàn xã Ayun.

Diễn biến vụ việc được phát hiện trong quá trình tuần tra, kiểm tra rừng. Khoảng từ 18 giờ đến 20 giờ ngày 16/10, ông Nguyễn Văn Hùng, Trạm trưởng và ông Đinh Xuân Tín, Phó Trạm trưởng Trạm Bảo vệ rừng số 5 phát hiện dấu hiệu khai thác rừng trái phép và báo cáo lãnh đạo UBND xã Ayun.

Ngày 18/10, lực lượng kiểm lâm phối hợp với UBND xã Ayun và Trạm Bảo vệ rừng số 5 tiến hành kiểm tra hiện trường, bước đầu ghi nhận khoảng 300 cây thông bị chặt hạ. Phần thân cây đã bị vận chuyển ra khỏi khu vực, chỉ còn lại các gốc cây cùng cành lá.

Tiếp tục kiểm tra, xác minh vào ngày 21/10, tổ công tác liên ngành xác định tổng cộng 693 cây thông bị cắt hạ. Đường kính gốc cây dao động từ 50-70cm. Đáng chú ý, nhiều gốc cây vẫn còn nhựa mủ, cành lá còn xanh, thể hiện dấu hiệu cây mới bị đốn hạ.

Hiện trường khu vực rừng thông bị đốn hạ, nhiều gốc cây còn trơ lại sau khi thân cây bị cắt đưa đi (Ảnh: PH).

Rừng phòng hộ bị xâm hại, không thể xem nhẹ công tác quản lý

Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, diện tích rừng bị xâm hại được trồng thông từ năm 1998, có chức năng phòng hộ và thuộc phạm vi quản lý của Trạm Bảo vệ rừng số 5. Đây là yếu tố khiến vụ việc cần được nhìn nhận nghiêm túc hơn, bởi rừng phòng hộ không chỉ có giá trị về tài nguyên mà còn đảm nhận những chức năng sinh thái quan trọng đối với khu vực.

Những cây thông có đường kính gốc từ 50-70cm không phải cây non mới trồng. Để hình thành một diện tích rừng có độ che phủ và cấu trúc nhất định cần quá trình chăm sóc, bảo vệ lâu dài. Khi hàng trăm cây bị cắt hạ, thân cây bị vận chuyển khỏi hiện trường, thiệt hại không chỉ nằm ở giá trị lâm sản mà còn liên quan đến khả năng duy trì độ che phủ, chức năng phòng hộ và quá trình phục hồi hệ sinh thái.

Gốc thông có đường kính lớn, dấu cưa còn rõ trên mặt cắt; hình ảnh tại hiện trường phục vụ xác minh vụ việc (Ảnh: PH).

Đáng chú ý, vụ việc đặt ra nhiều vấn đề cần được cơ quan chức năng làm rõ: Các đối tượng đã tổ chức khai thác trong khoảng thời gian nào? Việc cưa hạ và vận chuyển số lượng lớn thân cây được thực hiện bằng phương thức nào? Tuyến đường đưa gỗ ra khỏi khu vực rừng ở đâu? Khối lượng lâm sản đã bị vận chuyển, tiêu thụ được xác định ra sao?

Đây là những nội dung quan trọng để xác định đầy đủ tính chất, mức độ vi phạm, truy tìm đối tượng liên quan và xử lý theo quy định pháp luật. Đồng thời, cũng cần làm rõ quá trình tuần tra, giám sát của lực lượng được giao bảo vệ rừng, thời điểm phát hiện dấu hiệu vi phạm và việc triển khai các biện pháp ngăn chặn sau khi phát hiện.

Làm rõ trách nhiệm, không để vi phạm rừng chỉ dừng ở việc lập biên bản

Trong quản lý, bảo vệ rừng, phát hiện vi phạm là bước đầu; điều quan trọng hơn là phải ngăn chặn kịp thời, xác định rõ đối tượng, đánh giá thiệt hại và xử lý trách nhiệm theo quy định. Đối với vụ việc tại xã Ayun, việc 693 cây thông bị đốn hạ cần được điều tra toàn diện, không chỉ tập trung vào người trực tiếp thực hiện hành vi mà còn phải rà soát trách nhiệm quản lý, bảo vệ diện tích rừng theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Cần nhấn mạnh rằng, việc đặt ra yêu cầu làm rõ trách nhiệm không đồng nghĩa với quy kết khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, với diện tích rừng phòng hộ được giao quản lý cụ thể, công tác tuần tra, kiểm tra và phát hiện sớm nguy cơ xâm hại phải được thực hiện thường xuyên, thực chất. Những dấu hiệu bất thường cần được ghi nhận, báo cáo và xử lý kịp thời, tránh để vi phạm diễn biến trong thời gian dài mới được phát hiện.

Góc nhìn từ trên cao khu vực rừng và vùng lân cận tại xã Ayun, cho thấy không gian cảnh quan nơi xảy ra vụ việc (Ảnh: PH).

Theo thông tin báo cáo, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục chỉ đạo lực lượng kiểm lâm tăng cường tuần tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng; đồng thời yêu cầu Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai nâng cao trách nhiệm bảo vệ rừng tại gốc, không để vi phạm kéo dài mà không được phát hiện, xử lý kịp thời.

Đây là yêu cầu cần thiết, nhưng hiệu quả phải được thể hiện bằng những biện pháp cụ thể: tăng tần suất tuần tra tại khu vực có nguy cơ cao; kiểm soát các tuyến đường ra vào lâm phần; rà soát diện tích rừng được giao quản lý; kịp thời phát hiện dấu hiệu cưa hạ, vận chuyển lâm sản trái phép và phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong xử lý vụ việc.

Bên cạnh việc xác định trách nhiệm, công tác phục hồi diện tích rừng bị xâm hại cũng cần được quan tâm. Cơ quan chuyên môn cần đánh giá hiện trạng, xác định khả năng tái sinh, xây dựng phương án phục hồi phù hợp với chức năng phòng hộ và theo dõi quá trình thực hiện. Bảo vệ rừng không thể chỉ dừng lại ở việc xử lý một vụ vi phạm, mà phải hướng đến khôi phục những giá trị sinh thái đã bị tổn thương.

Bảo vệ rừng phải bắt đầu từ trách nhiệm và hành động thực chất

Vụ việc 693 cây thông bị đốn hạ tại xã Ayun là lời cảnh báo về những nguy cơ đối với diện tích rừng phòng hộ nếu công tác quản lý, tuần tra và giám sát không được thực hiện hiệu quả. Khi rừng bị xâm hại, hậu quả không chỉ tác động đến tài nguyên thiên nhiên mà còn ảnh hưởng đến môi trường sống, khả năng điều tiết nguồn nước và sự ổn định của hệ sinh thái.

Điều người dân và dư luận quan tâm lúc này là kết quả điều tra sẽ được triển khai đến đâu, đối tượng vi phạm có được xác định và xử lý nghiêm minh hay không, trách nhiệm quản lý tại khu vực xảy ra vụ việc sẽ được làm rõ như thế nào. Sự minh bạch trong quá trình xác minh, xử lý sẽ góp phần củng cố niềm tin và tạo tính răn đe đối với các hành vi xâm hại tài nguyên rừng.

Giữ rừng không thể chỉ là khẩu hiệu hay nhiệm vụ trên giấy tờ. Đó phải là trách nhiệm thường xuyên, liên tục và được chứng minh bằng hiệu quả bảo vệ trên từng khoảnh rừng, từng tiểu khu. Với vụ việc tại xã Ayun, yêu cầu đặt ra không chỉ là tìm ra người đốn hạ 693 cây thông, mà còn phải nhìn nhận đầy đủ những lỗ hổng trong công tác quản lý nếu có, xử lý đúng trách nhiệm và triển khai giải pháp ngăn chặn từ sớm, từ xa.

Rừng phòng hộ đã mất đi hàng trăm cây thông cần được phục hồi bằng hành động cụ thể. Và để những cánh rừng còn lại không tiếp tục bị xâm hại, trách nhiệm bảo vệ rừng phải được đặt đúng vị trí, thực hiện nghiêm túc và kiểm chứng bằng kết quả thực tế.

THỌ NGUYỄN