Gia Lai: Công ty Cấp thoát nước Bình Định vi phạm về tài nguyên nước, xây dựng

MTXD - Thanh tra tỉnh Gia Lai xác định việc khai thác tài nguyên nước tại các bãi giếng do Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Bình Định cho thuê có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Qua kiểm tra, 8/13 công trình do doanh nghiệp làm chủ đầu tư cũng có khuyết điểm, vi phạm với số tiền 256.249.000 đồng.

Ngày 1/6/2026, Thanh tra tỉnh Gia Lai ban hành Thông báo số 43/TB-TTT về Kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong công tác quản lý thu - chi tài chính và quản lý đầu tư, xây dựng cơ bản tại Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Bình Định.

Thông báo được ban hành trên cơ sở Kết luận thanh tra số 13/KL-TTT ngày 25/5/2026 của Thanh tra tỉnh, phạm vi thanh tra trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2025.

Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Bình Định được chuyển đổi từ Công ty TNHH một thành viên Cấp thoát nước Bình Định theo phương án cổ phần hóa được UBND tỉnh Bình Định phê duyệt tại Quyết định số 3570/QĐ-UBND ngày 28/10/2014. Từ ngày 1/4/2015, doanh nghiệp chính thức hoạt động theo mô hình công ty cổ phần, trong đó Nhà nước sở hữu 51% vốn điều lệ.

Doanh nghiệp có chức năng quản lý, sản xuất và kinh doanh nước sạch; quản lý, duy tu, nạo vét, xử lý chất thải thuộc hệ thống thoát nước; tư vấn lập dự án, thiết kế, thi công xây lắp và sửa chữa công trình cấp thoát nước. Hiện doanh nghiệp phục vụ cấp nước tại 18 xã, phường và Khu công nghiệp Becamex thuộc xã Canh Vinh.

Theo Thanh tra tỉnh Gia Lai, Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Bình Định không đủ điều kiện được miễn tiền thuê đất đối với các bãi giếng cho Công ty TNHH MTV Cấp nước Senco Bình Định thuê theo điểm i khoản 1 Điều 19 Nghị định số 46/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ.

Tổng số tiền thuê đất không được miễn trong thời gian từ tháng 10/2016 đến tháng 12/2026 phải thu hồi là 1.972.889.464 đồng. Đối với tiền thuê đất phát sinh từ tháng 1/2027 đến tháng 12/2064, Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Bình Định có trách nhiệm kê khai, nộp theo quy định.

Đáng chú ý, Thanh tra tỉnh kết luận việc Công ty TNHH MTV Cấp nước Senco Bình Định khai thác tài nguyên nước tại các bãi giếng thuê nói trên vi phạm khoản 8 Điều 9, khoản 2 Điều 52 Luật Tài nguyên nước năm 2012 và khoản 4 Điều 8, khoản 1 Điều 52 Luật Tài nguyên nước năm 2023.

Đây là nội dung liên quan trực tiếp đến trách nhiệm quản lý, khai thác và bảo vệ tài nguyên nước. Theo kết luận thanh tra, việc khai thác tại các bãi giếng không chỉ đặt ra yêu cầu xử lý nghĩa vụ tài chính về đất đai mà còn phải được kiểm tra, chấn chỉnh theo các quy định chuyên ngành về tài nguyên nước.

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, kết quả kiểm tra cho thấy 8/13 công trình do Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Bình Định làm chủ đầu tư có khuyết điểm, vi phạm, với tổng số tiền 256.249.000 đồng.

Cụ thể, một số khối lượng trong dự toán được bóc tách từ hồ sơ thiết kế chưa chính xác, còn sai số học. Một số công trình áp dụng mã định mức công tác trùng lặp với thành phần công việc của công tác khác, làm tăng giá trị dự toán.

Thanh tra tỉnh xác định những thiếu sót này vi phạm trách nhiệm về chất lượng thiết kế xây dựng quy định tại khoản 1 Điều 34 Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ngày 3/3/2021 của Chính phủ.

Bên cạnh đó, quá trình giám sát thi công tại một số công trình chưa phát hiện được sự sai khác về khối lượng và thực tế thi công so với hồ sơ thiết kế đã được phê duyệt để điều chỉnh khi nghiệm thu. Nội dung này vi phạm quy định về quản lý khối lượng thi công xây dựng tại khoản 2 Điều 17 Nghị định số 06/2021/NĐ-CP ngày 26/1/2021 của Chính phủ.

Theo Thanh tra tỉnh, trách nhiệm chính đối với những khuyết điểm, vi phạm nêu trên thuộc về lãnh đạo Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Bình Định, các tập thể, cá nhân có liên quan trong giai đoạn 2021-2025 cùng các đơn vị tư vấn, đơn vị thi công liên quan.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Chánh Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Bình Định tổ chức kiểm điểm nghiêm túc các tập thể, cá nhân có liên quan; đồng thời thực hiện biện pháp khắc phục, chấn chỉnh công tác quản lý đầu tư, xây dựng cơ bản theo đúng quy định.

Doanh nghiệp phải thu đầy đủ số tiền 1.994.024.164 đồng và nộp vào tài khoản tạm giữ của Thanh tra tỉnh Gia Lai. Khoản tiền này gồm 21.134.700 đồng do thanh toán không đúng quy định tại 2 công trình sử dụng nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước và 1.972.889.464 đồng tiền thuê đất không được miễn đối với các bãi giếng cho thuê trong thời gian từ tháng 10/2016 đến tháng 12/2026.

Thanh tra tỉnh cũng yêu cầu giảm trừ giá trị quyết toán dự án hoàn thành số tiền 235.114.300 đồng do nghiệm thu, thanh toán không đúng quy định. Nội dung giảm trừ liên quan đến 6 công trình sử dụng nguồn vốn của doanh nghiệp và 2 công trình sử dụng 55% vốn của doanh nghiệp.