Hà Nội tăng cường quản lý chất thải rắn công nghiệp và hoạt động tái chế phế liệu

MTXD - UBND thành phố Hà Nội yêu cầu rà soát toàn diện các cơ sở thu gom, tập kết, phân loại, sơ chế, tái chế phế liệu; lập danh sách quản lý, đánh giá tình trạng pháp lý và phân loại theo mức độ nguy cơ ô nhiễm, cháy nổ để có biện pháp kiểm tra, xử lý phù hợp.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường vừa ký ban hành Kế hoạch số 354/KH-UBND ngày 21/9/2026 về tăng cường công tác quản lý chất thải rắn công nghiệp, hoạt động của các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu trên địa bàn thành phố.

Theo kế hoạch, Hà Nội hướng tới thiết lập cơ chế quản lý thống nhất, đồng bộ đối với chất thải rắn công nghiệp và toàn bộ các cơ sở thu gom, tập kết, phân loại, sơ chế, tái chế phế liệu; hạn chế tình trạng chất thải, phế liệu bị xả thải không đúng quy định, đồng thời khuyến khích phân loại, tái chế để đưa chất thải, phế liệu trở lại làm nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Rà soát, lập danh sách 100% cơ sở tập kết, tái chế phế liệu

Một bãi tập kết rác thải công nghiệp

Một trong những mục tiêu trọng tâm của kế hoạch là phấn đấu 100% các cơ sở, địa điểm hoạt động tập kết, tái chế phế liệu được lập danh sách quản lý, theo dõi. Thành phố đồng thời đặt mục tiêu 100% chất thải rắn công nghiệp phát sinh tại các khu công nghệ cao, khu công nghiệp, cụm công nghiệp được thu gom, xử lý theo quy định.

Để thực hiện mục tiêu này, các cơ quan chức năng sẽ rà soát toàn diện các cơ sở thu gom, tập kết, sơ chế, tái chế phế liệu trên địa bàn. Nội dung rà soát tập trung xác định vị trí, quy mô, loại hình hoạt động, tình trạng pháp lý cũng như những tồn tại, vi phạm của từng cơ sở.

Thành phố yêu cầu đánh giá tình trạng pháp lý của các cơ sở trên nhiều lĩnh vực, gồm đăng ký kinh doanh, đất đai, xây dựng, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy và các điều kiện chuyên ngành có liên quan.

Trên cơ sở kết quả rà soát, từng cơ sở sẽ được phân loại theo tình trạng hoạt động, mức độ nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, cháy nổ, mất an ninh, an toàn và ảnh hưởng đến khu dân cư, đời sống sinh hoạt của người dân. Việc phân loại là cơ sở để tổ chức thanh tra, kiểm tra và áp dụng biện pháp quản lý, xử lý phù hợp.

Đặc biệt, Thành phố yêu cầu tăng cường quản lý địa bàn, kịp thời phát hiện các cơ sở, điểm tập kết phế liệu mới phát sinh; không để hình thành các điểm tập kết, tái chế phế liệu tự phát, quy mô lớn trong khu dân cư hoặc tại những địa điểm không phù hợp với quy hoạch.

Kiên quyết xử lý cơ sở hoạt động không phép, gây ô nhiễm

Công tác kiểm tra sẽ tập trung vào quản lý chất thải rắn công nghiệp tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; các cơ sở tập kết, thu gom, tái chế phế liệu hoạt động trong khu dân cư, sử dụng đất không đúng mục đích, hoạt động không phù hợp quy hoạch hoặc không bảo đảm các điều kiện về bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy.

Các cơ sở có hoạt động tập kết, đốt, nung, tái chế phế liệu gây ô nhiễm hoặc tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao; các trường hợp xả thải, chôn lấp chất thải không đúng quy định cũng thuộc diện tập trung kiểm tra, xử lý.

Đối với các cơ sở vi phạm, Thành phố yêu cầu xử lý nghiêm theo thẩm quyền, đồng thời yêu cầu khắc phục đầy đủ các vi phạm liên quan đến bảo vệ môi trường, quản lý và sử dụng đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy, an toàn lao động, sử dụng điện và các quy định pháp luật khác.

Đối với cơ sở tập kết, thu gom, tái chế phế liệu không đủ điều kiện hoạt động, hoạt động tại địa điểm không phù hợp hoặc gây ô nhiễm môi trường, mất an toàn, các cơ quan chức năng sẽ thực hiện biện pháp yêu cầu dừng hoạt động, di dời hoặc xử lý theo quy định.

Trường hợp vi phạm nghiêm trọng, tái phạm, cố tình không chấp hành hoặc có dấu hiệu tội phạm, các cơ quan chức năng phải kịp thời chuyển cơ quan có thẩm quyền để kiểm tra, xử lý theo quy định pháp luật.

Cùng với xử lý các cơ sở vi phạm, Thành phố yêu cầu thường xuyên kiểm tra, giám sát những cơ sở đã được xử lý, bảo đảm thực hiện đầy đủ các biện pháp khắc phục, không để xảy ra tình trạng tái phạm hoặc hoạt động trở lại sau khi đã bị xử lý.

Hướng tới kinh tế tuần hoàn trong xử lý chất thải

Rác thải công nghiệp và Nhà máy điện rác Thăng Long xử lý khoảng 500 tấn rác/ngày

Bên cạnh việc tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, kế hoạch của Hà Nội cũng đặt trọng tâm vào việc nâng cao khả năng tái chế, tái sử dụng chất thải.

Thành phố khuyến khích phát triển các dự án tái chế, xử lý chất thải rắn công nghiệp, các mô hình kinh tế tuần hoàn và mô hình tái chế phế liệu sử dụng công nghệ tiên tiến, hạn chế phát sinh ô nhiễm môi trường.

Hà Nội cũng định hướng nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ xử lý chất thải, đặc biệt là chất thải phát sinh từ ngành công nghiệp năng lượng tái tạo, theo nguyên tắc giảm thiểu, thu hồi, tái sử dụng và tái chế nhằm giảm lượng chất thải phải xử lý.

Theo đó, việc quản lý chất thải rắn công nghiệp và phế liệu không chỉ tập trung vào kiểm soát nguồn thải mà còn hướng tới hình thành chuỗi thu gom, phân loại, xử lý và tái chế phù hợp, qua đó đưa chất thải, phế liệu trở lại làm nguyên liệu cho sản xuất.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Thành phố yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình rà soát, kiểm tra và xử lý. Các cơ quan phải kịp thời trao đổi thông tin, tháo gỡ khó khăn và phối hợp xử lý những vụ việc phức tạp, vượt thẩm quyền của địa phương.

Hà Nội cũng từng bước xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu về các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu nhằm phục vụ công tác quản lý, kiểm tra và giám sát.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền, hướng dẫn các cơ sở chấp hành quy định pháp luật về môi trường, đất đai, xây dựng và phòng cháy, chữa cháy sẽ được đẩy mạnh, góp phần đưa hoạt động thu gom, tập kết, phân loại, sơ chế và tái chế phế liệu vào nền nếp, giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường, cháy nổ và ảnh hưởng đến đời sống người dân.

Minh Vỹ