Hà Nội triển khai vùng phát thải thấp: Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò đầu mối

MTXD - Việc triển khai Đề án “Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1” được Hà Nội xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm kiểm soát nguồn phát thải, cải thiện chất lượng không khí và từng bước xây dựng môi trường đô thị xanh, bền vững. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao giữ vai trò cơ quan chủ trì, theo dõi, giám sát chất lượng môi trường và đánh giá hiệu quả thực hiện Đề án.

Kiểm soát phát thải, cải thiện chất lượng không khí

Vừa qua (29/06) UBND thành phố Hà Nội đã phê duyệt Đề án “Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội”. Đây là bước triển khai cụ thể các chủ trương, chính sách của Trung ương và Thành phố về kiểm soát ô nhiễm không khí, giảm phát thải và phát triển giao thông xanh.

Theo Đề án, việc hình thành vùng phát thải thấp hướng tới kiểm soát các nguồn phát thải, trước hết là phát thải từ hoạt động giao thông; từng bước hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng và phương tiện sử dụng năng lượng sạch.

Khu vực triển khai được xác định trong phạm vi Vành đai 1, bao gồm 9 phường:  Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Tây Hồ và Hai Bà Trưng.

Đây là khu vực có mật độ dân cư cao, hoạt động giao thông, thương mại, dịch vụ diễn ra thường xuyên. Vì vậy, việc kiểm soát phát thải không chỉ liên quan đến giao thông mà còn đặt ra yêu cầu về theo dõi chất lượng môi trường, đánh giá tác động đến đời sống dân cư và xây dựng các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.

Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò đầu mối

Tuyến đường trong vùng phát thải thấp

Trong cơ cấu tổ chức thực hiện Đề án, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội được giao là cơ quan chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan tổ chức triển khai.

Vai trò của Sở không chỉ dừng ở việc phối hợp thực hiện mà tập trung vào những nhiệm vụ cốt lõi liên quan trực tiếp đến mục tiêu môi trường của Đề án.

Theo đó, Sở có trách nhiệm xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình quan trắc, giám sát chất lượng môi trường không khí trong khu vực triển khai vùng phát thải thấp. Đây là cơ sở quan trọng để Thành phố có dữ liệu đánh giá diễn biến chất lượng không khí trước, trong và sau quá trình thực hiện các giải pháp giảm phát thải.

Cùng với công tác quan trắc, Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm theo dõi, tổng hợp tình hình triển khai Đề án, phối hợp với các cơ quan liên quan đánh giá kết quả thực hiện và những tác động phát sinh trong thực tế.

Đáng chú ý, Sở còn được giao nhiệm vụ đánh giá tác động của Đề án đối với xã hội, qua đó cung cấp cơ sở thực tiễn để xem xét mức độ phù hợp của các giải pháp đã triển khai.

Đây là điểm có ý nghĩa quan trọng, bởi một chính sách môi trường đô thị muốn đạt hiệu quả không chỉ cần đo được mức giảm phát thải mà còn phải đánh giá được tác động đối với người dân, hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống đô thị.

Trên cơ sở kết quả theo dõi, tổng hợp và đánh giá, Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm báo cáo UBND, HĐND Thành phố; đồng thời rà soát, đánh giá để kịp thời đề xuất, tham mưu UBND Thành phố điều chỉnh Đề án phù hợp với tình hình thực tế.

Như vậy, Sở Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò là cơ quan theo dõi “sức khỏe môi trường” của vùng phát thải thấp, cung cấp dữ liệu và đánh giá thực tiễn để phục vụ quá trình điều hành, điều chỉnh chính sách của Thành phố.

Phối hợp đồng bộ giữa môi trường, giao thông và chính quyền cơ sở

Để vùng phát thải thấp vận hành hiệu quả, Đề án không đặt trách nhiệm lên riêng một cơ quan mà yêu cầu sự phối hợp giữa các sở, ngành và chính quyền địa phương.

Trong đó, Sở Xây dựng được giao thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến giao thông, tổ chức giao thông, phát triển vận tải hành khách, điểm dừng, điểm đỗ, trạm sạc và các điều kiện hạ tầng phục vụ phương tiện sử dụng năng lượng sạch.

Công an Thành phố thực hiện nhiệm vụ phân luồng, điều tiết giao thông, kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm; đồng thời khai thác, kết nối hệ thống camera và cơ sở dữ liệu phục vụ nhận diện, giám sát phương tiện.

UBND các phường trong khu vực triển khai có trách nhiệm tổ chức thực hiện các nhiệm vụ tại địa bàn; bố trí các điểm đỗ, điểm trung chuyển phù hợp; phối hợp tổ chức giao thông và tuyên truyền, vận động người dân thực hiện các quy định của Đề án.

Trong tổng thể đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò xuyên suốt về quan trắc, giám sát và đánh giá hiệu quả môi trường, trong khi các cơ quan khác thực hiện những nhiệm vụ chuyên ngành có liên quan.

Sự phối hợp này nhằm bảo đảm việc hạn chế phát thải phải đi cùng với phát triển hạ tầng giao thông xanh và các giải pháp thay thế phù hợp, tránh tạo ra khoảng trống trong quá trình chuyển đổi phương tiện và thói quen đi lại của người dân.

Từ dữ liệu môi trường đến chính sách đô thị xanh

Một trong những yêu cầu quan trọng để Đề án đạt hiệu quả là phải có dữ liệu môi trường đủ tin cậy để đánh giá kết quả thực hiện.

Với nhiệm vụ được giao, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ có vai trò quan trọng trong việc theo dõi diễn biến chất lượng không khí, tổng hợp dữ liệu và đánh giá tác động của các giải pháp giảm phát thải.

Kết quả quan trắc và đánh giá không chỉ có ý nghĩa đối với việc thực hiện Đề án trong phạm vi Vành đai 1 mà còn có thể trở thành cơ sở thực tiễn để Hà Nội nghiên cứu, hoàn thiện các chính sách quản lý chất lượng không khí và mở rộng các giải pháp kiểm soát phát thải trong tương lai.

Bên cạnh đó, việc theo dõi tác động đối với đời sống và hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng có ý nghĩa quan trọng. UBND các phường được giao tiếp nhận, xử lý hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền giải quyết những phản ánh, kiến nghị của người dân, tổ chức và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện.

Có thể thấy, Đề án “Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1” không đơn thuần là một giải pháp hạn chế phương tiện giao thông mà là một bước chuyển trong phương thức quản lý môi trường đô thị, từ kiểm soát từng nguồn phát thải sang quản lý theo khu vực, dựa trên dữ liệu quan trắc và sự phối hợp giữa nhiều ngành.

Trong quá trình đó, vai trò của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đặc biệt quan trọng, bởi đây là cơ quan được giao chủ trì về mặt môi trường, trực tiếp theo dõi chất lượng không khí, tổng hợp kết quả và đánh giá tác động để tham mưu Thành phố điều chỉnh chính sách khi cần thiết.

Nếu được triển khai đồng bộ, có dữ liệu quan trắc đầy đủ, cơ chế đánh giá thường xuyên và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, vùng phát thải thấp có thể trở thành một trong những bước đi quan trọng của Hà Nội trong quá trình giảm ô nhiễm không khí, phát triển giao thông xanh và xây dựng đô thị theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.

                                                                                                                                                                           Minh Vỹ