MTXD - Ngày 17/6 tại Hà Nội, Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp với Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) tổ chức Diễn đàn “Phát triển nhiên liệu sinh học 2026: Từ chủ trương của Đảng đến hành động quốc gia”. Sự kiện thu hút sự tham gia của đại diện các bộ, ngành, chuyên gia, doanh nghiệp năng lượng, tổ chức quốc tế cùng nhiều nhà khoa học trong lĩnh vực môi trường, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi năng lượng.

Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện các cam kết về giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy chuyển đổi xanh và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đây cũng là dịp để các cơ quan quản lý, giới chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi các giải pháp nhằm phát triển nhiên liệu sinh học theo hướng bền vững, phù hợp với xu thế chung của thế giới.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cho biết, phát triển năng lượng tái tạo, trong đó có nhiên liệu sinh học, đang trở thành xu hướng tất yếu của nhiều quốc gia trước những thách thức ngày càng gia tăng từ biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên nhiên liệu hóa thạch và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công phát biểu tại diễn đàn.

Theo ông Đào Duy Anh, chuyển dịch năng lượng xanh không chỉ là yêu cầu về môi trường mà đã trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. Trong bối cảnh nhiều thị trường lớn trên thế giới áp dụng các tiêu chuẩn khắt khe về phát thải và phát triển bền vững, việc sử dụng các nguồn nguyên liệu thân thiện với môi trường đang trở thành điều kiện quan trọng để hàng hóa Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh.

“Phát triển năng lượng tái tạo dựa trên tiềm năng, lợi thế sẵn có của quốc gia sẽ góp phần nâng cao khả năng tự chủ về năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững”, ông Đào Duy Anh nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, nhiên liệu sinh học được đánh giá là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực giao thông vận tải. So với nhiên liệu hóa thạch truyền thống, nhiên liệu sinh học có khả năng tái tạo, góp phần giảm lượng khí CO₂ phát thải ra môi trường, đồng thời hạn chế sự phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu.

Đáng chú ý, việc Việt Nam chính thức triển khai sử dụng xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc được xem là bước đi cụ thể trong lộ trình chuyển đổi xanh của ngành năng lượng. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật nhằm giảm phát thải mà còn thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc hiện thực hóa các cam kết quốc tế về ứng phó với biến đổi khí hậu.

Toàn cảnh diễn đàn.

Tại diễn đàn, các đại biểu cũng dành nhiều thời gian thảo luận về cơ hội và thách thức trong phát triển ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học. Một trong những vấn đề được quan tâm là nguồn nguyên liệu đầu vào cho sản xuất ethanol - thành phần quan trọng trong xăng sinh học.

Theo các chuyên gia, khi nhu cầu sử dụng xăng E10 tăng mạnh, nhu cầu ethanol cũng sẽ gia tăng đáng kể. Điều này mở ra cơ hội phát triển thị trường nguyên liệu sinh học trong nước, tạo thêm sinh kế cho người dân khu vực nông thôn và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng việc phát triển nhiên liệu sinh học không thể chỉ dựa vào các loại cây trồng truyền thống như sắn, ngô hay mía. Nếu mở rộng quy mô sản xuất theo hướng này có thể dẫn đến áp lực cạnh tranh với sản xuất lương thực và tác động đến an ninh lương thực trong dài hạn.

Các chuyên gia cho rằng tương lai của nhiên liệu sinh học cần gắn với mô hình kinh tế tuần hoàn, tận dụng tối đa các phụ phẩm và phế phẩm từ nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản. Đây được xem là hướng đi vừa bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định, vừa góp phần giảm thiểu chất thải và bảo vệ môi trường.

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt tại diễn đàn là giải pháp chuyển hóa phụ phẩm nông nghiệp thành nhiên liệu sinh học. Theo đó, những loại phụ phẩm như rơm rạ, thân cây sau thu hoạch, bã mía, phụ phẩm thủy sản hay chất thải hữu cơ hoàn toàn có thể trở thành nguồn nguyên liệu quý cho sản xuất năng lượng tái tạo nếu được đầu tư công nghệ phù hợp.

Các chuyên gia nhận định, mỗi năm Việt Nam phát sinh hàng chục triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp. Tuy nhiên, phần lớn nguồn tài nguyên này vẫn chưa được khai thác hiệu quả. Tại nhiều địa phương, tình trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch vẫn diễn ra phổ biến, gây ô nhiễm không khí, phát sinh bụi mịn và ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sống cũng như sức khỏe cộng đồng.

Việc nghiên cứu, đầu tư công nghệ chuyển hóa rơm rạ và các loại phụ phẩm nông nghiệp thành nhiên liệu sinh học không chỉ giúp giảm ô nhiễm môi trường mà còn tạo ra nguồn năng lượng sạch phục vụ sản xuất và đời sống. Đây được xem là giải pháp mang lại lợi ích kép khi vừa xử lý chất thải, vừa tạo giá trị gia tăng cho ngành nông nghiệp.

Nhiều chuyên gia cho rằng để xây dựng hệ sinh thái nhiên liệu sinh học bền vững cần có sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu khoa học. Trong đó, Nhà nước cần hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích đầu tư vào công nghệ sản xuất nhiên liệu sinh học thế hệ mới; hỗ trợ nghiên cứu và chuyển giao công nghệ; đồng thời thúc đẩy hình thành thị trường tiêu thụ ổn định cho các sản phẩm năng lượng xanh.

Diễn đàn “Phát triển nhiên liệu sinh học 2026: Từ chủ trương của Đảng đến hành động quốc gia” không chỉ là nơi trao đổi các giải pháp phát triển nhiên liệu sinh học mà còn góp phần thúc đẩy nhận thức về chuyển đổi năng lượng và phát triển kinh tế tuần hoàn. Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và phát thải ròng bằng “0”, nhiên liệu sinh học được kỳ vọng sẽ trở thành một mắt xích quan trọng trong quá trình xây dựng nền kinh tế xanh, tự chủ và phát triển bền vững./.